Μια εξαιρετικά αποκαλυπτική αλληλουχία γεγονότων εκτυλίχθηκε τα τελευταία εικοσιτετράωρα στη δημόσια σφαίρα της Νέας Φιλαδέλφειας και της Νέας Χαλκηδόνας, αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο η δημοτική αρχή αντιλαμβάνεται τον πολιτικό διάλογο, τη λογοδοσία και τον σεβασμό στους θεσμούς.
Μόλις 24 ώρες μετά τη δημοσίευση του άρθρου του δημοτικού συμβούλου και επικεφαλής της παράταξης «ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΒΗΜΑ», Γιάννη Τζέλη (στο dekelias.gr), με τίτλο «Η Δημοκρατία στο γύψο ΔΕΝ θα γίνει κανονικότητα στην πόλη», ήρθε η δημόσια απάντηση. Όχι όμως με θεσμική επιχειρηματολογία ή απαντήσεις επί των ουσιαστικών ζητημάτων που έθεσε η αντιπολίτευση, αλλά με ένα κείμενο οξύτατων ύβρεων και αφορισμών.
Η ακτινογραφία μιας θεσμικής επιβεβαίωσης
Στο άρθρο του, ο κ. Τζέλης περιέγραψε αναλυτικά ένα μοντέλο διοίκησης υπό τον Δήμαρχο Γιάννη Τομπούλογλου, το οποίο —όπως κατήγγειλε— χαρακτηρίζεται από:
-
Αποφάσεις πίσω από κλειστές πόρτες και απαξίωση της διαβούλευσης,
-
Συστηματικό περιορισμό και υποβάθμιση του θεσμικού ρόλου της αντιπολίτευσης,
-
Επιθετικότητα, λεκτικές επιθέσεις και φίμωση της διαφορετικής άποψης, ακόμα και με διαγραφές σχολίων πολιτών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η απάντηση που ακολούθησε από τον Διαμαντή Σεϊτανίδη —ο οποίος διατελεί υπεύθυνος Τύπου του Δήμου και έμμισθος σύμβουλος του Δημάρχου Γιάννη Τομπούλογλου— δεν λειτούργησε ως διάψευση. Αντίθετα, λειτούργησε ως πλήρης και πανηγυρική επιβεβαίωση όλων όσων κατήγγειλε ο επικεφαλής της «ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΒΗΜΑ».
Η καραμέλα της «διαπλοκής» και των «επιχειρηματικών συμφερόντων»
Ένα από τα πλέον επικίνδυνα σημεία του κειμένου Σεϊτανίδη είναι η τεχνητή προσπάθειά του να βαφτίσει κάθε αντίθετη φωνή ως «όργανο συμφερόντων». Επιχειρεί συστηματικά να κατασκευάσει ένα αφήγημα σύμφωνα με το οποίο όποιος αντιδρά, όποιος ασκεί κριτική ή όποιος προσφεύγει στη Δικαιοσύνη και στους θεσμούς, το κάνει δήθεν «κατ’ εντολή μεγαλοεπιχειρηματιών» ή για να εξυπηρετήσει αλλότρια συμφέροντα.
Πρόκειται για την πιο παλιά και φθηνή τακτική λασπολογίας: Όταν δεν έχεις επιχειρήματα για να απαντήσεις στην ουσία της κριτικής, «τσουβαλιάζεις» τους πάντες ως διαπλεκόμενους.
-
Είναι «εξυπηρέτηση συμφερόντων» η απαίτηση για διαφάνεια στις συμβάσεις και τις αναθέσεις;
-
Είναι «σαμποτάζ» η απαίτηση των πολιτών να γνωρίζουν πώς δαπανώνται τα χρήματά τους;
-
Είναι «εντεταλμένοι» οι δημοτικοί σύμβουλοι που ζητούν θεσμική ενημέρωση και διαβούλευση;
Η προσπάθεια της διοίκησης Τομπούλογλου να ποινικοποιήσει τη διαφορετική γνώμη και να αποδώσει σκοτεινά κίνητρα σε όποιον δεν χειροκροτεί, αποδεικνύει την απουσία σοβαρών πολιτικών επιχειρημάτων.
Όταν ο επίσημος λόγος της διοίκησης διολισθαίνει στον τοξικό βούρκο
Ο κ. Σεϊτανίδης, έχοντας και τη θεσμική ιδιότητα, επέλεξε να χαρακτηρίσει συλλήβδην την αντιπολίτευση, στελέχη της και πολίτες ως:
-
«Ντελβέδες» (δηλαδή κατακάθια),
-
«Συρφετό» και «πεκινουά»,
-
Ενώ έφτασε στο σημείο να επιστρατεύσει ατάκες περί Στάλιν («άφετε τους νεκρούς να βαδίζουν») και ύφος τσαμπουκά («μασάει η κατσίκα ταραμά;»), επιχειρώντας να γελοιοποιήσει την απαίτηση για δημοκρατική διαβούλευση και θεσμικό έλεγχο.
Ο απαραίτητος θεσμικός διαχωρισμός:
Σε μια τοπική κοινωνία ή στο διαδίκτυο, είναι δυστυχώς συνηθισμένο φαινόμενο μεμονωμένοι συμπολίτες ή ανώνυμα τρολ να παρασύρονται σε οξύνσεις, προσωπικές αντιπαραθέσεις και τοξικές διαμάχες. Όσο καταδικαστέα κι αν είναι αυτή η πρακτική, παραμένει μια ιδιωτική, ατομική συμπεριφορά. Η ειδοποιός διαφορά —και το μείζον θεσμικό ατόπημα— έγκειται στο όταν τέτοιες τοξικές πρακτικές, ύβρεις και χαρακτηρισμοί υιοθετούνται, αναπαράγονται και νομιμοποιούνται από επίσημα χείλη: από τον εκπρόσωπο Τύπου και έμμισθο σύμβουλο της διοίκησης του Δήμου.
Όταν η κριτική για «απαξίωση της διαφορετικής άποψης» απαντάται από επίσημο θεσμικό παράγοντα με χαρακτηρισμούς περί «κατακαθιών της κοινωνίας», αποδεικνύεται στην πράξη ότι οι αιτιάσεις του κ. Τζέλη για αυταρχική νοοτροπία και επικοινωνιακή επιθετικότητα δεν ήταν υπερβολή, αλλά η καθημερινή πραγματικότητα της δημοτικής αρχής.
Από τη Δημοκρατία στον «Οπαδικό» Λόγο
Ο δημόσιος διάλογος σε έναν ιστορικό Δήμο απαιτεί επιχειρήματα, διαφάνεια και σεβασμό στη διαφορετική άποψη. Αντί γι’ αυτά, ο εκπρόσωπος του Δημάρχου μετατρέπει την πολιτική αντιπαράθεση σε γηπεδική εξέδρα και προσωπική βεντέτα.
-
Σε ποιους αναφέρεται; Στο στόχαστρο μπαίνει συλλήβδην η αντιπολίτευση, ο Γιάννης Τζέλης, μέλη της προηγούμενης δημοτικής αρχής, αλλά και όποιος πολίτης ή παράταξη τολμά να ασκήσει κριτική, να ζητήσει διαβούλευση ή να προσφύγει στα θεσμικά όργανα για την προστασία της πόλης.
-
Η απαξίωση των θεσμών: Η προσφυγή στους νόμους και τα δικαστήρια βαφτίζεται «σαμποτάζ» και η απαίτηση για διαβούλευση λοιδορείται ως «συνταγή ακινησίας». Για τη διοίκηση Τομπούλογλου, φαίνεται η συμμετοχή των πολιτών στα κοινά είναι εμπόδιο και όχι δημοκρατική κατάκτηση.
Η αντικειμενική πολιτική ευθύνη του Δημάρχου Γιάννη Τομπούλογλου
Σε μια ευνομούμενη πολιτεία και σε έναν δημοκρατικό Δήμο, ένας μετακλητός σύμβουλος ή υπεύθυνος Τύπου δεν λειτουργεί στο πολιτικό κενό. Εκφράζει, εκπροσωπεί και απηχεί τις αντιλήψεις του ατόμου που τον διορίζει και τον αμείβει με χρήματα των δημοτών.
Ο Διαμαντής Σεϊτανίδης είναι ο στενότερος επικοινωνιακός συνεργάτης του Γιάννη Τομπούλογλου.
Ως εκ τούτου, η πολιτική ευθύνη για αυτό το παραλήρημα τοξικότητας μετατοπίζεται ακέραια στον ίδιο τον Δήμαρχο:
-
Αν ο κ. Τομπούλογλου συνυπογράφει τους χαρακτηρισμούς περί «κατακαθιών» και «συρφετού», τότε ομολογεί ότι αυτή είναι η επίσημη γραμμή της διοίκησής του απέναντι στους εκλεγμένους εκπροσώπους της πόλης.
-
Αν ο κ. Τομπούλογλου διαφωνεί, οφείλει να το αποδείξει εμπράκτως, αποδοκιμάζοντας δημόσια τις εκφράσεις του συνεργάτη του.
Όσο ο Δήμαρχος σιωπά, επικυρώνει ότι ο εκτραχηλισμός του δημόσιου λόγου αποτελεί συνειδητή επιλογή της δημοτικής αρχής για να αποπροσανατολίσει τη συζήτηση από τα ουσιαστικά προβλήματα, τις απευθείας αναθέσεις και την έλλειψη διαφάνειας.
Η πόλη απέναντι στο δίλημμα της ποιότητας του δημόσιου λόγου
Το επεισόδιο αυτό ξεπερνά τα όρια μιας απλής αυτοδιοικητικής αντιπαράθεσης. Θέτει ένα ουσιαστικό ζήτημα για το μέλλον της Νέας Φιλαδέλφειας και της Νέας Χαλκηδόνας:
-
Θα επικρατήσει το μοντέλο του Γιάννη Τζέλη και της «ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΒΗΜΑ» αλλά και άλλων δημοτικών συμβούλων και πολιτών, που διεκδικούν διαφάνεια, λογοδοσία, συμμετοχή των πολιτών και σεβασμό στους θεσμούς;
-
Ή θα κανονικοποιηθεί το μοντέλο της διοίκησης Τομπούλογλου, που απαντά στον έλεγχο με λοιδορία, τοξικότητα και έμμεσες ύβρεις διά των εκπροσώπων της;
Όπως πολύ σωστά επισημάνθηκε, ο Δήμος ανήκει στους πολίτες του και όχι στους εκάστοτε διαχειριστές της εξουσίας. Η προσπάθεια φίμωσης της κριτικής μέσω του εκφοβισμού και της λασπολογίας δεν συνιστά άσκηση διοίκησης· συνιστά ομολογία αδυναμίας παραγωγής πολιτικών επιχειρημάτων.
