Μια μελέτη της ΕΕΤΑΑ, που αρχικά σχεδιάστηκε για να αποτυπώσει το κόστος των αρμοδιοτήτων και τις ανάγκες στελέχωσης των Δήμων, μπορεί να αποδειχθεί πολύ περισσότερο από ένα ακόμη εργαλείο καταγραφής. Η μεθοδολογία της ανοίγει τον δρόμο για μια διαφορετική προσέγγιση στη λειτουργία των δημοτικών υπηρεσιών, την οποία θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν οι ίδιοι οι Δήμοι.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η διάκριση μεταξύ κάθετων και οριζόντιων λειτουργιών. Με απλά λόγια, μια υπηρεσία που βλέπει ο πολίτης – από την καθαριότητα και το πράσινο έως την πολιτική προστασία και τα τεχνικά έργα – δεν λειτουργεί ποτέ μόνη της. Πίσω της υπάρχει ένας ολόκληρος μηχανισμός οικονομικής, διοικητικής, νομικής και τεχνικής υποστήριξης.
Αυτό αλλάζει και τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να υπολογιστεί το πραγματικό κόστος μιας δημοτικής υπηρεσίας. Δεν αρκεί να καταγράφονται μόνο οι εργαζόμενοι, τα οχήματα, τα υλικά ή οι εργολαβίες. Θα πρέπει να συνυπολογίζεται και το κόστος των υπηρεσιών που υποστηρίζουν την παραγωγή της.
Από το οργανόγραμμα στην πραγματική λειτουργία
Η προσέγγιση αυτή μπορεί να αποτελέσει για έναν Δήμο βάση για την επανεξέταση του Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας του. Αντί ένα οργανόγραμμα να περιγράφει απλώς διευθύνσεις, τμήματα και θέσεις, μπορεί να συνδεθεί με τις πραγματικές αρμοδιότητες, τις διαδικασίες, τον φόρτο εργασίας, τις απαιτούμενες ειδικότητες και τους διαθέσιμους πόρους.
Έτσι, η συζήτηση για τις προσλήψεις μπορεί να γίνει περισσότερο τεκμηριωμένη: όχι μόνο «πόσους υπαλλήλους χρειαζόμαστε», αλλά ποιες εργασίες πρέπει να εκτελεστούν, πόσο χρόνο απαιτούν και ποιες δεξιότητες χρειάζονται.
Το μεγάλο στοίχημα: λιγότερη γραφειοκρατία, καλύτερη αξιοποίηση πόρων
Η εφαρμογή νέων προσεγγίσεων, με καταγραφή και μέτρηση των διαδικασιών, ψηφιοποίηση, διασύνδεση πληροφοριακών συστημάτων και καλύτερη κατανομή προσωπικού, μπορεί να επιτρέψει στους Δήμους να εντοπίσουν σημεία καθυστέρησης, επικαλύψεις και λειτουργίες που μπορούν να οργανωθούν αποτελεσματικότερα.
Το κείμενο της μελέτης δεν δίνει συγκεκριμένο ποσοστό μείωσης του κόστους των υπηρεσιών. Η μεθοδολογία της, όμως, δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε ένας Δήμος να αναζητήσει εξοικονομήσεις μέσα από την καλύτερη οργάνωση και την αποδοτικότερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, αντί να περιορίζεται αποκλειστικά σε αύξηση προσωπικού ή δαπανών.
Ένα εργαλείο που οι Δήμοι μπορούν να αξιοποιήσουν
Η ουσία είναι ότι η μελέτη μπορεί να λειτουργήσει ως ένας διοικητικός «χάρτης» για τον σύγχρονο Δήμο.
Αρμοδιότητες, διαδικασίες, προσωπικό, δεξιότητες, ψηφιακά εργαλεία, εξοπλισμός και κόστος μπορούν να συνδεθούν σε μία ενιαία εικόνα. Με αυτόν τον τρόπο ο Δήμος αποκτά τη δυνατότητα να γνωρίζει όχι μόνο τι πρέπει να κάνει, αλλά και ποιος είναι ο αποτελεσματικότερος τρόπος για να το κάνει.
Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη αξία της μελέτης: να μετατρέψει την καταγραφή των προβλημάτων σε εργαλείο αλλαγής του τρόπου με τον οποίο οργανώνονται και λειτουργούν οι δημοτικές υπηρεσίες.
