Εικόνες που μέχρι πρόσφατα θα έμοιαζαν αδιανόητες καταγράφονται αυτό το καλοκαίρι σε ολόκληρη την Ευρώπη. Εκεί όπου κυλούσαν εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού, αποκαλύπτονται πλέον αμμώδεις εκτάσεις, ξερός πυθμένας και λασπώδεις όχθες. Ο Δούναβης, ο Ρήνος, ο Πάδος, ο Έλβας και ο Λίγηρας βρίσκονται αντιμέτωποι με εξαιρετικά χαμηλές στάθμες, σε μια κρίση που ξεπερνά κατά πολύ την εικόνα ενός ακόμη θερμού καλοκαιριού.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του European Drought Observatory του Copernicus, περίπου το 46,5% της Ευρώπης και της Μεσογείου βρίσκεται σε καθεστώς ξηρασίας. Η παρατεταμένη έλλειψη βροχοπτώσεων, σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες και την αυξημένη εξάτμιση, μειώνει τα διαθέσιμα αποθέματα νερού και ενισχύει τις πιέσεις στα οικοσυστήματα.
Στον Δούναβη, η υποχώρηση της στάθμης αποκαλύπτει ακόμη και ιστορικά ναυάγια γερμανικών πολεμικών πλοίων του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ταυτόχρονα, όμως, η χαμηλή στάθμη δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στη ναυσιπλοΐα. Τα εμπορικά πλοία αναγκάζονται να περιορίζουν τα φορτία τους, αυξάνοντας το κόστος μεταφοράς και επηρεάζοντας την εφοδιαστική αλυσίδα.
Οι συνέπειες επεκτείνονται στην ενέργεια, τη γεωργία και τη βιομηχανία. Η μειωμένη παροχή νερού περιορίζει την υδροηλεκτρική παραγωγή, δυσκολεύει την ψύξη ενεργειακών εγκαταστάσεων και επιβαρύνει καλλιέργειες που αντιμετωπίζουν έντονο υδατικό στρες. Παράλληλα, η υποβάθμιση των υδάτινων οικοσυστημάτων απειλεί τη βιοποικιλότητα και αυξάνει τον κίνδυνο δασικών πυρκαγιών.
Η κλιματική αλλαγή δεν δημιουργεί μόνη της κάθε περίοδο ξηρασίας, αλλά ενισχύει τη συχνότητα, την ένταση και τη διάρκεια των ακραίων φαινομένων. Η σημερινή εικόνα των ευρωπαϊκών ποταμών αποτελεί, επομένως, ένα ακόμη σαφές μήνυμα: η προστασία του νερού, η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και η ορθολογική διαχείριση των φυσικών πόρων δεν είναι επιλογές του μέλλοντος. Είναι επείγουσες ανάγκες του παρόντος.
