Πανελλαδικές Εξετάσεις:
Κάνουν λάθη οι θεματοθέτες στην σύνταξη των θεμάτων;-
Άρθρο του Σωτήρη Παπαδέα
Με αφορμή τα φετινά θέματα της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας, ο Σωτήρης Παπαδέας εξετάζει ένα τρίτο κρίσιμο ερώτημα:
Οι θεματοθέτες είναι αλάνθαστοι; Κάνουν λάθη και, αν ναι, είναι αυτά σημαντικά για την ουσία της εξέτασης;
Στα δύο προηγούμενα σημειώματά μας για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις θίξαμε αφενός το θέμα του πιθανού «ελέγχου» και της «καθοδήγησης» των απόψεων των εξεταζομένων μέσα από το διαγώνισμα στο μάθημα της «ΈΚΘΕΣΗΣ», που λέγαμε παλιά, αφετέρου και την επάρκεια και τις δεξιότητες, που καλούνται οι εξεταζόμενοι /-νες να αποδείξουν ότι κατέχουν.
Στο τρίτο και τελευταίο θα δούμε ένα ακόμη ενδιαφέρον και κρίσιμο θέμα:
«Οι θεματοθέτες είναι αλάνθαστοι; Κάνουν λάθη και σε ποίο βαθμό αυτά επηρεάζουν τους εξεταζομένους στην προσπάθεια τους να απαντήσουν σωστά;»
Φυσικά κάνουν λάθη. Και φυσικά επηρεάζουν (όχι πάντα) την προσπάθεια των εξεταζομένων. Ωστόσο είναι σπάνια και, όταν χρειάζεται, η Κεντρική Επιτροπή των Εξετάσεων εκδίδει συμπληρωματικές οδηγίες προς τους διορθωτές.
Φέτος στο μάθημα «ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΉ ΓΛΏΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΊΑ» έγιναν τέτοια λάθη και αυτά θα δούμε από κοντά. Η ΚΕΕ έκρινε ότι δεν χρειάστηκαν συμπληρωματικές οδηγίες, γιατί τα λάθη ΔΕΝ επηρέαζαν την κρίση των εξεταζομένων και όντως έτσι ήταν!
Το 3ο κείμενο ήταν ένα σύντομο ποίημα του Ανδρέα Εμπειρίκου με τίτλο ««Ποιος ζει και ποιος πεθαίνει» με θέμα την ατομική αντίσταση, που πρέπει να έχουμε στις δυσκολίες της ζωής.
Ο Εμπειρίκος βέβαια, όχι μόνο γράφει στο πολυτονικό με τόνους και πνεύματα, αλλά γνωρίζει την ορθογραφία των λέξεων που χρησιμοποιεί. Οι θεματοθέτες όμως παραποίησαν το αρχικό κείμενο και εξέθεσαν τον ποιητή ως ανορθόγραφο και ημιμαθή. Να δούμε όμως τα επίμαχα σημεία:
α) Στο κείμενο που δόθηκε έγραφε: «όποιος κι αν στο δίνει».
Στο πρωτότυπο κείμενο ο Α.Ε. γράφει: «όποιος κι αν σ’ το δίνει».
Φυσικά δεν έχουμε το εμπρόθετο άρθρο (εις + το = στο), αλλά την προσωπική αντωνυμία με έκθλιψη (σου το δίνει = σ’ το δίνει).
β) Στο κείμενο που δόθηκε έγραφε: «… ένα ποτήρι γιομάτο «δε με μέλλει».
Στο πρωτότυπο κείμενο ο Α.Ε. γράφει: «… ένα ποτήρι γιομάτο «δε με μέλει».
Υπάρχουν δύο λέξεις ομόηχες, αλλά με εντελώς διαφορετική σημασία.
Το «μέλλω» με δύο λάμδα σημαίνει «πρόκειται να κάνω κάτι. Εξ ου και το «μέλλον» με δύο λάμδα. Το «μέλει» με ένα λάμδα σημαίνει «ενδιαφέρει». Από αυτό έχουμε: «επιμελητής», «μέλημα», «ατημέλητος» κ.ά.
Εδώ βεβαίως κακοποιείται το νόημα, αφού το «μέλλει» έχει εντελώς διαφορετική σημασία από το «μέλει»!
γ) Η τρίτη περίπτωση μάλλον θα πέρναγε απαρατήρητη, αφού στη σημερινή γλώσσα σχεδόν έχουμε καταργήσει το τελικό νι σε πολλές μονοσύλλαβες λέξεις.
Στο κείμενο που δόθηκε έγραφε «… δε με μέλλει», ενώ ο Α.Ε. επιμένει «… δεν με μέλει»!
Επίσης παραλείπονται κάποια κόμματα.
Και τώρα το κρίσιμο ερώτημα:
Γιατί αυτά τα λάθη; Γιατί αυτή η παραποίηση; Είναι εσκεμμένη ή κάτι άλλο συνέβη;
Τα πράγματα είναι απλά. Είναι θέμα προχειρότητας και «ανευθυνότητας» – θα έλεγα.
Οι θεματοθέτες είχαν υπ’ όψιν τους το ποίημα του Εμπειρίκου στην πρωτότυπη μορφή του από το έντυπο των εκδόσεων «Άγρα». Ωστόσο για λόγους ευκολίας, κάπως «ανεύθυνα», ζήτησαν από την Τ.Ν. να τούς το δώσει σε ψηφιακή μορφή. Και φυσικά η Τ.Ν. «τα έκανε σαλάτα»!
Όπως αρχικά γράψαμε τα λάθη είναι σπάνια και πάντα γίνονται έστω και εκ των υστέρων αντιληπτά και λαμβάνονται διορθωτικά μέτρα.
Ουδείς αλάνθαστος!
