Με αφορμή τα φετινά θέματα της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας, ο Σωτήρης Παπαδέας εξετάζει ένα κρίσιμο ερώτημα: πόσο ελεύθεροι είναι οι υποψήφιοι να εκφράσουν τις απόψεις τους στις Πανελλαδικές και ποια είναι τα πραγματικά όρια της αξιολόγησης;
Ένα από τα δημοφιλή και «πιασάρικα» ζητήματα, που έρχεται στην επικαιρότητα την εποχή αυτή, είναι το ζήτημα των Πανελλαδικών Εξετάσεων για την εισαγωγή των αποφοίτων του Λυκείου στα ΑΕΙ.
Πολλά και διάφορα επιμέρους θέματα θα μπορούσαν να μάς απασχολήσουν από το γενικό αυτό ζήτημα, που έχει ενδιαφέρουσες και σημαντικές πτυχές. Πέραν των αυτονόητων εκπαιδευτικών, προσλαμβάνει και κοινωνικές, οικονομικές, αλλά ίσως και πολιτικές διαστάσεις.
Θα ξεκινήσουμε με μία σημαντική, όσο και ενδιαφέρουσα πτυχή, την οποία μορφοποιώ σε μορφή ερωτήματος:
Είναι οι διαγωνιζόμενοι και οι διαγωνιζόμενες στην εξέταση του μαθήματος «ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ» υποχρεωμένοι / -νες να «πειθαρχήσουν» ιδεολογικά στη «γραμμή», που εκφράζεται στα διδόμενα κείμενα; Υπάρχουν κάποια όρια, μέσα στα οποία πρέπει να κινηθούν;
Οι φετινές εξετάσεις [δείτε παρακάτω] μάς δίνουν την ευκαιρία να απαντήσουμε εμπεριστατωμένα στο ερώτημα.
Όπως πάντα η αλήθεια είναι «πολύχρωμη». Τυπικά μπορούν να κινηθούν ελεύθερα. ΡΗΤΆ αναφέρεται στην υπ. αρ. 4 οδηγία στο τέλος του φύλλου των εξετάσεων:
Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.
Στην πράξη όμως οι διδάσκοντες και οι διδάσκουσες συστήνουν στους εξεταζόμενους / -νες να αποφύγουν τις «ακρότητες» και τα «δύσκολα μονοπάτια»!
Το θέμα του 1ου κειμένου ήταν τα αίτια της υπογεννητικότητας και του 2ου η διαφορά των νιάτων και των γηρατιών ως στάσεις ζωής.
Το ζητούμενο στο θέμα Δ1 (παραγωγή λόγου) ήταν:
Αξιοποιώντας δημιουργικά ιδέες από τα Κείμενα αναφοράς 1 και 2, σε ένα άρθρο 350-400 λέξεων που θα αναρτηθεί στη σχολική εφημερίδα:
α) να εξηγήσετε για ποιους λόγους, κατά τη γνώμη σας, αυξάνονται τα επίπεδα μοναξιάς στην εποχή μας και
β) να προτείνετε τρόπους με τους οποίους θα μπορούσαν να συνεργάζονται οι νέοι με τους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας, ώστε να θεραπευτεί η μοναξιά και των δύο γενεών.
Αυτό που είναι υποχρεωτικό από την πλευρά των εξεταζομένων είναι να αποδείξουν την γλωσσική τους επάρκεια και να εκθέσουν τις ΌΠΟΙΕΣ απόψεις τους ΤΕΚΜΗΡΙΩΜΈΝΑ! Κλήθηκαν να καταθέσουν τη δική τους σκέψη και ήταν ελεύθεροι/-ρες να αξιοποιήσουν από τα κείμενα αυτά ό,τι ήθελαν, αν ήθελαν.
Θα καταφύγω σε ένα παράδειγμα για να γίνει κατανοητό αυτό, δηλ. η ελευθερία απόψεων των εξεταζομένων. Ας υποθέσουμε ότι ένας εξεταζόμενος/-νη διαφωνεί και δεν βλέπει καμία μοναξιά. Αν επαρκώς και ΤΕΚΜΗΡΙΩΜΈΝΑ αποδείξει αυτή την θέση δεν θα έχει ΚΑΝΈΝΑ βαθμολογικό πρόβλημα!
Και ειρήσθω εν παρόδω ότι ΚΑΜΙΑ απολύτως σημασία για την αξιολόγηση των εξεταζομένων δεν έχει η αλήθεια, η επιστημονικότητα, η αξιοπιστία κ.τ.τ. των διδομένων κειμένων. Ούτε η ιδεολογία, οι απόψεις, η δράση κ.τ.τ. των συγγραφέων. Στην διακριτική ευχέρεια των εξεταζομένων είναι να συμφωνήσουν, να διαφωνήσουν, εν γένει ή μερικώς, κατά το δοκούν. Σε επόμενο σημείωμα θα ασχοληθούμε με αυτήν την πτυχή των εξετάσεων.
Σωτήρης Παπαδέας
glossa_g_26
