8.000 ευρώ για προβολή: Τι κέρδισε τελικά η πόλη από την Attica Green Expo;

Η σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος (5 Ιουνίου) αποτελεί μια καλή αφορμή για να αξιολογήσουμε όχι μόνο όσα λέγονται για το περιβάλλον, αλλά κυρίως όσα γίνονται. Και στην περίπτωση της συμμετοχής του Δήμου Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας στην Attica Green Expo 2026, το ερώτημα που προκύπτει είναι απλό: προβλήθηκε η περιβαλλοντική πολιτική του Δήμου ή κυρίως η δημόσια εικόνα της Αντιδημάρχου Περιβάλλοντος κ. Ευτυχίας Παπαλουκά, με κόστος περιπτέρου   8.000 ευρώ για τους δημότες;

Το δελτίο τύπου του Δήμου δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη συμμετοχή της κ. Παπαλουκά ως ομιλήτριας σε δύο πάνελ της έκθεσης (χωρίς φωτογραφικό υλικό το δεύτερο!) και λιγότερο στο πραγματικό περιεχόμενο της περιβαλλοντικής πολιτικής που υποτίθεται ότι παρουσιάστηκε. Οι αναφορές σε «βιώσιμη ανάπτυξη», «πράσινες υποδομές», «περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση» και «καινοτομία» παραμένουν γενικές και αόριστες, χωρίς συγκεκριμένα στοιχεία, έργα ή αποτελέσματα.

Με αφορμή λοιπόν τη σημερινή ημέρα, παραθέτουμε αυτούσιο το περιεχόμενο που φιλοξενήθηκε στο περίπτερο του Δήμου στην Attica Green Expo.

ΔΗΜΟΣ ΝΕΑΣ ΦΙΛΑΔΕΛΦΕΙΑΣ – ΝΕΑΣ ΧΑΛΚΗΔΟΝΑΣ

Ο Δήμος Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας είναι γνωστός για το πλούσιο φυσικό περιβάλλον, στο οποίο βρίσκεται. Είναι πρόκληση η διατήρηση, η αναβάθμιση και η ανάπτυξη των χώρων πρασίνου του Δήμου. Για αυτό το σκοπό αναπτύσσονται και λαμβάνονται διάφορα μέτρα και δράσεις.

Ενότητα: ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑ
• Έμφαση στη μεγιστοποίηση της ανακύκλωσης. Θα γίνει μέσω της άμεσης ανταποδοτικότητας στο δημότη και μέσω καμπάνιας σε σχολεία, κοινωνικούς χώρους και χώρους εργασίας και μέσω εμπλοκής τοπικών φορέων σε αυτή την κατεύθυνση.
• Πρόγραμμα υπογειοποίησης των κάδων.
• Δημιουργία «Ενεργειακής Κοινότητας» με τη συμμετοχή του Δήμου και των δημοτών με στόχο την ενεργειακή αναβάθμιση.

Ενότητα: ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
• ΟΧΙ τσιμεντοποίηση! ΝΑΙ στην περιβαλλοντική ανάπτυξη!
• Ήπιες παρεμβάσεις ανάπλασης στις όχθες των ποταμιών, με σκοπό τη δημιουργία ενός χώρου χαλάρωσης και δράσεων οικολογικής ευθύνης.
• Πρόγραμμα καθαρισμού και ψεκασμού σε Κηφισό, Ποδονίφτη και Γιαμπουρλά.
• Αναβάθμιση, προστασία και συντήρηση Άλσους και των υπολοίπων χώρων πρασίνου της πόλης.
• Τακτικό πότισμα, αποψίλωση, κλάδεμα δέντρων με την καθοδήγηση ειδικών γεωπόνων.
• 24ωρη φύλαξη του Άλσους.
• Σχέδιο πυρασφάλειας του Άλσους σε συνεργασία με την Πυροσβεστική, την Πολιτική Προστασία και την ΑΕΚ.

Η ανάγνωση αυτού του υλικού δημιουργεί περισσότερα ερωτήματα από όσα απαντά. Παρά τα μεγάλα λόγια περί περιβάλλοντος, απουσιάζουν σχεδόν παντού οι μετρήσιμοι στόχοι, τα χρονοδιαγράμματα και τα συγκεκριμένα στοιχεία που θα επέτρεπαν στους δημότες να αξιολογήσουν την αποτελεσματικότητα των εξαγγελιών.

Ιδιαίτερα στον τομέα της ανακύκλωσης, γίνεται λόγος για «μεγιστοποίηση» και «ανταποδοτικότητα», χωρίς να αναφέρεται ποιο είναι σήμερα το ποσοστό ανακύκλωσης στον Δήμο, ποιος είναι ο στόχος αύξησής του, πόσα σημεία ανταποδοτικής ανακύκλωσης λειτουργούν ή πρόκειται να λειτουργήσουν και ποια υλικά θα συλλέγονται. Η ανακύκλωση δεν κρίνεται από συνθήματα αλλά από αποτελέσματα και δείκτες απόδοσης.

Αντίστοιχα, η εξαγγελία για υπογειοποίηση κάδων παραμένει απολύτως γενική. Δεν αναφέρεται πόσοι κάδοι θα υπογειοποιηθούν, σε ποιες γειτονιές, με ποιο χρονοδιάγραμμα και από ποια χρηματοδότηση. Πρόκειται για ένα έργο ή απλώς για μια πρόθεση;

Ακόμη πιο προβληματικές είναι οι αναφορές στα ποτάμια της περιοχής. Το σύνθημα «Όχι τσιμεντοποίηση» ακούγεται ευχάριστο, αλλά δεν συνοδεύεται από καμία σαφή θέση για τα μεγάλα ζητήματα που απασχολούν εδώ και χρόνια την πόλη και την ευρύτερη περιοχή. Δεν υπάρχει καμία αναφορά στις προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας για τον Κηφισό, ούτε στις αντιρρήσεις, που έχουν διατυπωθεί ομόφωνα από το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης, για τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων των έργων στον Ποδονίφτη. Παράλληλα, η διατύπωση περί «ήπιων παρεμβάσεων ανάπλασης» παραμένει ασαφής. Τι σημαίνει ακριβώς; Διατήρηση της φυσικής κοίτης και της παρόχθιας βλάστησης ή νέες τεχνικές παρεμβάσεις που θα αλλοιώσουν τον φυσικό χαρακτήρα των ρεμάτων;

Εξίσου ασαφής είναι και η αναφορά σε «καθαρισμούς και ψεκασμούς» στον Κηφισό, τον Ποδονίφτη και το Γιαμπουρλά. 

Το μεγαλύτερο όμως περιβαλλοντικό κεφάλαιο της πόλης είναι το Άλσος. Και εδώ η εικόνα είναι αντίστοιχη. Γίνεται λόγος για προστασία, συντήρηση, φύλαξη και πυρασφάλεια, αλλά δεν υπάρχει ούτε μία αναφορά σε αναδασώσεις, σε αντικατάσταση δέντρων που χάνονται, σε αύξηση της δενδροκάλυψης με επιστημονικά κριτήρια ή σε δράσεις ενίσχυσης της βιοποικιλότητας. Η προστασία ενός αστικού δάσους δεν περιορίζεται στα κλαδέματα και τις αποψιλώσεις. Προϋποθέτει ενεργό σχέδιο οικολογικής αναβάθμισης.

Η επίκληση σχεδίου πυρασφάλειας  δημιουργεί εύλογα ερωτήματα όταν η νέα δεξαμενή πυρόσβεσης 1.000 κ.μ. στο Άλσος Νέας Φιλαδέλφειας παραμένει, σύμφωνα με όσα έχουν καταγγελθεί δημόσια, χωρίς σύνδεση με το δίκτυο πυροπροστασίας εδώ και περίπου τρία χρόνια. Η ύπαρξη μιας υποδομής που δεν αξιοποιείται δεν μπορεί να θεωρείται απόδειξη αποτελεσματικής πολιτικής προστασίας.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι το ίδιο το δελτίο τύπου του Δήμου αποφεύγει να αναφερθεί σχεδόν σε όλα τα παραπάνω. Δεν γίνεται καμία αναφορά στην ανταποδοτική ανακύκλωση, στην υπογειοποίηση κάδων, στην Ενεργειακή Κοινότητα, στον Κηφισό, στον Ποδονίφτη, στο Γιαμπουρλά, στην πυροπροστασία ή στη φύλαξη του Άλσους. Αντίθετα, το βάρος πέφτει στη συμμετοχή της Αντιδημάρχου σε δύο πάνελ και στη γενική περιγραφή της παρουσίας του Δήμου στην έκθεση.

Επιπλέον, ενώ το δελτίο τύπου παρουσιάζει «δράσεις και πρωτοβουλίες του Δήμου», το υλικό του περιπτέρου είναι γεμάτο μελλοντικούς χρόνους: «θα γίνει», «πρόγραμμα υπογειοποίησης», «δημιουργία ενεργειακής κοινότητας». Επομένως προκύπτει ένα εύλογο ερώτημα: παρουσιάστηκαν πεπραγμένα ή υποσχέσεις;

Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος δεν προσφέρεται για πανηγυρικές φωτογραφίες ούτε για αόριστες διακηρύξεις. Προσφέρεται για απολογισμό, διαφάνεια και λογοδοσία. Οι δημότες δικαιούνται να γνωρίζουν ποια έργα έγιναν, πόσα δέντρα φυτεύτηκαν, πόσο αυξήθηκε η ανακύκλωση, ποια είναι η θέση της δημοτικής αρχής για τον Κηφισό και τον Ποδονίφτη και ποιο είναι το πραγματικό σχέδιο προστασίας του Άλσους.

Γιατί το περιβάλλον χρειάζεται πολιτικές με στόχους, χρονοδιαγράμματα και μετρήσιμα αποτελέσματα. Δεν χρειάζεται συνθήματα. Και σίγουρα δεν χρειάζεται να μετατρέπεται σε εργαλείο προσωπικής προβολής.

Κώστας Ευαγγελινός