Η εκτίναξη των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας που γονάτισε νοικοκυριά και επιχειρήσεις και συγχρόνως εκτόξευσε τα κέρδη των 4 παραγωγών σε πρωτοφανή επίπεδα, οφείλεται σε δύο επιλογές της Κυβέρνησης της ΝΔ στις οποίες προχώρησε αμέσως μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης με Υπουργό ενέργειας Χατζηδάκη και Υφυπουργό Θωμά, οι οποίοι αφού ολοκλήρωσαν το έργο τους που περιγράφουμε εν συντομία παρακάτω, αποχώρησαν από το Υπουργείο.
1. Αποφάσισε την αλλαγή του ενεργειακού σχεδιασμού που προέβλεπε την σταδιακή απολιγνιτοποίηση έως το 2030 με αντικατάσταση των εργοστασίων λιγνίτη με ΑΠΕ (Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας).
Αποφάσισε την βίαιη απολιγνιτοποίηση κλείνοντας αμέσως λιγνιτικά εργοστάσια συνολικής ισχύος 3,5 GW (Γιγαβάτ) από τα 5 συνολικά GW (Γιγαβάτ) που είχε σε λειτουργία το 2019 η ΔΕΗ,
με αποτέλεσμα τη δραστική μείωση της λιγνιτικής παραγωγής από το 30% του 2018 στο 11% του 2020 και στο 10% του 2021 και την παράλληλη αύξηση της παραγωγής με Φ. Α. από το 30% του 2018 στο 40% του 2021 αλλά και των εισαγωγών ηλ. ενέργειας από Τουρκία και Βουλγαρία στο 18% το 2020, εξαιτίας της έλλειψης ισχύος που δημιουργήθηκε λόγω του κλεισίματος των λιγνιτικών.
Οι παραπάνω αποφάσεις αγνοώντας παντελώς την εμπόλεμη κατάσταση στα σύνορα Ρωσίας – Ουκρανίας, αύξησαν την ενεργειακή εξάρτηση της χώρας από το εισαγόμενο Φ. Α. κυρίως από τη Ρωσία.
Το 2021 ενώ όλες ανεξαιρέτως οι χώρες της ΕΕ με πρώτη τη Γερμανία κατέβαλαν κάθε προσπάθεια προκειμένου να περιορίσουν την ενεργειακή εξάρτηση από το Φ.Α. θέτοντας σε λειτουργία τα εργοστάσια άνθρακα κ.λ.π η χώρας μας ήταν η μόνη που έκανε το ακριβώς αντίθετο αυξάνοντας την εξάρτησή της από το Φ.Α.
Επιπλέον χορηγήθηκαν αμέσως άδειες κατασκευής εργοστασίων με Φ.Α. ισχύος 826 MW στο Μυτιληναίο για τον Αγ. Νικόλαο Βοιωτίας και 876 MW στην ΤΕΡΝΑ για την Κομοτηνή.
2. Αποφάσισε από τον Μάρτιο του 2020 την θέση σε λειτουργία του Χ.Ε. (Χρηματιστηρίου Ενέργειας) με την μέθοδο του “target model” η οποία μάλιστα εφαρμόστηκε στο 100% της παραγωγής.
Σύμφωνα με τη μέθοδο ο ΑΔΜΗΕ (Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας) διεξάγει δημοπρασίες ανά ώρα στις οποίες συμμετέχουν οι τέσσερις παραγωγοί, ΔΕΗ, Μυτιληναίος, ΤΕΡΝΑ και ΕΛΠΕΝΤΙΣΟΝ, προσφέροντας διαφορετικές τιμές ο καθένας αλλά πληρώνονται όλοι με τη μέγιστη προσφερόμενη τιμή, τη λεγόμενη οριακή τιμή του συστήματος. Η τιμή αυτή αποτελεί την τιμή της kwh (κιλοβατώρας) στη χονδρική. Αποτέλεσμα του τρόπου λειτουργίας του ΧΕ είναι η τιμή αυτή να παρουσιάζεται κατά πολύ μεγαλύτερη από το κόστος παραγωγής.
Για παράδειγμα τον Μάρτιο του 2022 με κόστος παραγωγής 192 €/MWh (Μεγαβατώρα) η τιμή χονδρικής ανερχόταν στα 318,5 €/MWh (Μεγαβατώρα).
To X. Ε. εκτός των άλλων επιτρέπει την πώληση της kwh (κιλοβατώρας) στην ίδια τιμή χονδρικής, ανεξάρτητα από την μέθοδο παραγωγής της, δηλαδή από ΑΠΕ με κόστος 120 €/kwh, από Λιγνίτη με κόστος 140 €/kwh, από υδροηλεκτρικά με σχεδόν μηδενικό κόστος.
Η Ελληνική Κυβέρνηση αντί να περιορίσει την τεράστια διαφορά μεταξύ του κόστους παραγωγής και της τιμής χονδρικής, δηλαδή την αισχροκέρδεια των 4 παραγωγών, όπως για παράδειγμα κάνουν άλλες χώρες είτε περιορίζοντας την εφαρμογή του Χ Ε στο 20% της παραγωγής (Γερμανία, Ολλανδία) είτε εξαιρώντας την τιμή του ΦΑ από την τιμή χονδρικής (Ισπανία, Πορτογαλία) άφησε το ΧΕ να λειτουργεί ανεξέλεγκτα, υοθετόντας την μέθοδο της επιδότησης της αισχροκέρδειας, ισχυριζόμενη ότι φορολογεί τα υπερκέρδη τα οποία υποβιβάζει σε πολύ μικρότερα ποσά από τα πραγματικά και να προσφέρει εκδούλευση στους καταναλωτές και παράλληλα ψευδόμενη ως συνήθως να αποδίδει τις υπερβολικά υψηλές τιμές αποκλειστικά στο εξωγενές φαινόμενο του πολέμου της Ουκρανίας και των μέτρων κατά της Ρωσίας.
Λεωνίδας Πιάκης
Μηχανολόγος Μηχανικός
