Παρασκευή, 20 Νοεμβρίου, 2026
17.9 C
Νέα Φιλαδέλφεια
Αρχική Η Ζωή στην Πόλη Κοινωνία «Θετική γνωμοδότηση με όρους» στον Ποδονίφτη: Όταν το επικοινωνιακό περιτύλιγμα του Δήμου...

«Θετική γνωμοδότηση με όρους» στον Ποδονίφτη: Όταν το επικοινωνιακό περιτύλιγμα του Δήμου κρύβει το σκυρόδεμα και το τσεκούρι

1

 

Με ένα δελτίο Τύπου που υπόσχεται «αντιπλημμυρική προστασία με σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον» και «προοπτική οικολογικής αποκατάστασης», ο Δήμος Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας επιχειρεί να παρουσιάσει τη θετική γνωμοδότηση του Δημοτικού Συμβουλίου επί της Συμπληρωματικής ΜΠΕ (Ιούλιος 2026) ως ισορροπημένη νίκη. Η επίκληση της προηγούμενης αρνητικής στάσης, η αναφορά στην Εναλλακτική 5, η προβολή του «daylighting» και η ενσωμάτωση της διαφωνίας για την κοπή δέντρων συνθέτουν μια εικόνα «επιφυλακτικής συναίνεσης».

Όμως, πίσω από τους καλαίσθητους όρους, το πραγματικό διακύβευμα παραμένει ακέραιο: η ΣυΜΠΕ του 2026 δεν συμμορφώνεται ουσιαστικά με το πνεύμα της απόφασης ΣτΕ 2165/2019, η οποία προστάτευσε τη φυσική λειτουργία της κοίτης και προειδοποίησε κατά των μη αναστρέψιμων βλαβών στη χλωρίδα και την πανίδα. Όταν ένα έργο προωθεί οπλισμένο σκυρόδεμα, τοιχία, συρματοκιβώτια/στρώμνες μεγάλου ύψους, μαζική κοπή βλάστησης και έμμεση ανοχή σε αυθαίρετες επεκτάσεις χωρίς προηγούμενη συνολική οριοθέτηση, η «θετική γνωμοδότηση με όρους» κινδυνεύει να λειτουργήσει ως νομιμοποιητικό διαβατήριο για μια επιβαρυντική παρέμβαση.

Η επιλογή της Εναλλακτικής 5 δεν λύνει το πρόβλημα στη ρίζα του. Μπορεί να αντικαθιστά ορισμένες βαθμίδες σκυροδέματος με συρματοκιβώτια, αλλά παραμένει δέσμια μιας αποσπασματικής και τεχνικά συμβιβαστικής λογικής, αφήνοντας στο περιθώριο τις πραγματικές Λύσεις Βασισμένες στη Φύση (Παραλλαγή 1 και Παραλλαγή 2) — τις οποίες η ίδια η μελέτη αναγνωρίζει ως τεχνικά εφικτές, αλλά τις αφήνει εκτός ουσιαστικής αδειοδότησης επικαλούμενη το «συμβατικό αντικείμενο».

Παράλληλα, η προσθήκη μιας ρητής διαφωνίας για την κοπή δέντρων δεν αρκεί από μόνη της για να ανατρέψει τον σχεδιασμό αποψίλωσης της ρεμάτιας ζώνης (πέρα από τα 100 δέντρα που καταγράφονται, με κίνδυνο απώλειας βλάστησης σε όχθες, πρανή, δρόμους πρόσβασης και εργοτάξια), ούτε απαντά στο θεμελιώδες ερώτημα: γιατί να βαφτίζεται «αστικό πάρκο» ή «ανάπλαση» ένα ευαίσθητο οικοσύστημα άγριας φύσης που χρήζει αυστηρής προστασίας και συνολικής επαναφυσικοποίησης από την οδό Παπαναστασίου έως τον Κηφισό;

Η γνήσια αντιπλημμυρική θωράκιση του Ποδονίφτη δεν χτίζεται με «όρους» πάνω σε μια προβληματική μελέτη, αλλά με συνολική οριοθέτηση, απομάκρυνση αυθαιρεσιών, διατήρηση της βλάστησης, έργα ανάσχεσης/κατείσδυσης στη λεκάνη απορροής και ουσιαστική επαναφυσικοποίηση.

Κριτική της Ανακοίνωσης του Δήμου (Βασικά Σημεία)

  1. «Θετική γνωμοδότηση υπό συγκεκριμένους όρους και προϋποθέσεις»: Στην περιβαλλοντική αδειοδότηση, οι «όροι» σε μια γνωμοδότηση δεν ακυρώνουν τον πυρήνα μιας μελέτης όταν αυτή διατηρεί βαριές τεχνικές παρεμβάσεις και σκυρόδεμα. Η γνωμοδότηση δίνει πολιτικό έρεισμα στην προώθηση της μελέτης, παρότι υπάρχει προηγούμενη αρνητική στάση του ίδιου Δημοτικού Συμβουλίου (γνωμοδότηση 74/2019) και αρνητική γνωμοδότηση του Δήμου Αθηναίων.

  2. «Επιμονή σε εναλλακτικές λύσεις» και «Εναλλακτική Λύση 5»: Η Εναλλακτική 5 παρουσιάζεται ως περιβαλλοντική λύση επειδή αντικαθιστά ορισμένες βαθμίδες σκυροδέματος με συρματοκιβώτια. Όμως, η αποσπασματική βελτίωση σε ένα τμήμα (μεταξύ γέφυρας Χαλκίδος και Ραιδεστού) δεν συνιστά συνολική οικολογική αποκατάσταση ούτε ανταποκρίνεται πλήρως στις απαιτήσεις της ΣτΕ 2165/2019 και στην ανάγκη επαναφυσικοποίησης έως τον Κηφισό.

  3. «Daylighting» μεταξύ Παπαναστασίου και Εράτωνος: Η αναφορά στο διεθνή όρο «daylighting» λειτουργεί θετικά ως προς την ιδέα επαναφοράς του ρέματος στην επιφάνεια, αλλά αποσιωπά ότι η ΣυΜΠΕ αντιμετωπίζει τις Λύσεις Βασισμένες στη Φύση (Παραλλαγή 1 και Παραλλαγή 2) ως μη δεσμευτικές/εκτός συμβατικού αντικειμένου, ενώ προκρίνει την Εναλλακτική 2 με εκτεταμένο σκυρόδεμα και στρώμνες.

  4. «Ρητή διαφωνία με την κοπή δέντρων»: Αν και θετική ως πολιτική καταγραφή εντός του συμβουλίου, η διατύπωση αυτή δεν ακυρώνει τα δεδομένα της μελέτης που προβλέπουν κοπή 100 δέντρων και εκτεταμένες απώλειες βλάστησης σε όχθες/πρανή/εργοταξιακούς χώρους, ούτε αίρει την εσωτερική αντίφαση της ΣυΜΠΕ που άλλοτε επικαλείται τη βλάστηση για σταθεροποίηση/φυσική προστασία (Παραλλαγή 1) και άλλοτε τη στοχοποιεί.

  5. «Η αντιπλημμυρική προστασία και η προστασία του περιβάλλοντος δεν είναι αντίθετοι στόχοι»: Σωστή αρχή ως γενική διακήρυξη, αλλά διαψεύδεται από τη συγκεκριμένη μελέτη όταν η «αντιπλημμυρική προστασία» ταυτίζεται με τοιχία σκυροδέματος, στρώμνες και αποψίλωση αντί για έργα ανάσχεσης στη λεκάνη απορροής, κατείσδυση, συνολική οριοθέτηση και απομάκρυνση αυθαιρεσιών.

Επισυναπτόμενη Ανακοίνωση του Δήμου

Η θέση του Δήμος Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας για τον #Ποδονίφτη: Αντιπλημμυρική προστασία με σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον

Με 18 ψήφους υπέρ το Δημοτικό Συμβούλιο Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας γνωμοδότησε θετικά, υπό συγκεκριμένους όρους και προϋποθέσεις, επί της συμπληρωματικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για το έργο «Διευθέτηση – Οριοθέτηση του ρέματος Ποδονίφτη».

📌 Στη συνεδρίαση παρουσιάστηκε λεπτομερώς η συμπληρωματική μελέτη από εκπροσώπους της μελετητικής εταιρείας, οι οποίοι απάντησαν στις ερωτήσεις των δημοτικών συμβούλων και τον πολιτών. Την εισήγηση εκ μέρους της Δημοτικής Αρχής παρουσίασε η Αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών, Ευτυχία #Παπαλουκά.

▪️Η απόφαση αποτελεί συνέχεια της αρχικής #αρνητικής γνωμοδότησης του Δήμου επί της πρώτης Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Ο Δήμος είχε εκφράσει τις ανησυχίες του για τις επιπτώσεις των προτεινόμενων παρεμβάσεων στη φυσική κοίτη, στην παρόχθια βλάστηση και στην οικολογική λειτουργία του ρέματος, επιμένοντας παράλληλα στην ανάγκη εξέτασης εναλλακτικών λύσεων.

✅ Η επιμονή αυτή, σε συνδυασμό με τη συνεργασία με τον Δήμο Αθηναίων και τις παρεμβάσεις της κοινωνίας των πολιτών και συλλογικοτήτων, συνέβαλε στην επανεξέταση του αρχικού σχεδιασμού και στην εκπόνηση συμπληρωματικής μελέτης. Σημαντική ήταν η συμβολή της «Ροής – Πολίτες υπέρ των Ρεμάτων», καθώς και άλλων συλλογικοτήτων που συμμετείχαν στη δημόσια συζήτηση και κατέθεσαν τις απόψεις τους.

▪️Η #θετική γνωμοδότηση δεν συνιστά άνευ όρων αποδοχή της μελέτης. Συνοδεύεται από συγκεκριμένες #προϋποθέσεις, με στόχο την ενίσχυση της αντιπλημμυρικής προστασίας, τον περιορισμό των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και τη διατήρηση της δυνατότητας μελλοντικής οικολογικής αποκατάστασης του Ποδονίφτη.

Μεταξύ άλλων, ο Δήμος, σε συμφωνία με τη Διεύθυνση Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής, ζητά την υιοθέτηση της Εναλλακτικής Λύσης 5 για το τμήμα μεταξύ της γέφυρας Χαλκίδος και της οδού Ραιδεστού, με αντικατάσταση συγκεκριμένων βαθμίδων σκυροδέματος από συρματοκιβώτια, διατηρώντας την απαιτούμενη υδραυλική επάρκεια και περιορίζοντας τη χρήση σκυροδέματος. Παράλληλα, ζητά να προωθηθεί η αντικατάσταση της υφιστάμενης γέφυρας Χαλκίδος με νέα, μεγαλύτερου πλάτους, ώστε να βελτιωθεί η υδραυλική συνέχεια του ρέματος.

🌱 Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη της συμπληρωματικής μελέτης για την αποκάλυψη καλυμμένου τμήματος της κοίτης, μεταξύ της γέφυρας Παπαναστασίου και της οδού Εράτωνος. Η παρέμβαση αυτή, γνωστή διεθνώς ως «#daylighting», αποτελεί μια σύγχρονη πρακτική οικολογικής αποκατάστασης αστικών υδατορεμάτων. Στόχος της είναι να επαναφέρει στην επιφάνεια υδάτινα ρεύματα που στο παρελθόν καλύφθηκαν ή εγκιβωτίστηκαν, αποκαθιστώντας τη φυσική τους λειτουργία και δημιουργώντας νέες δυνατότητες περιβαλλοντικής αναβάθμισης του αστικού χώρου.

Στη συζήτηση του Δημοτικού Συμβουλίου εκπρόσωποι της «Ροής» και άλλων συλλογικοτήτων ανέπτυξαν τις θέσεις και τις παρατηρήσεις τους. Επιπλέον, ο δημοτικός σύμβουλος Λύσανδρος #Γεωργαμλής πρότεινε να προστεθεί στην απόφαση ρητή διαφωνία με την κοπή δέντρων, υιοθετώντας σχετική θέση της «Ροής». Η πρόταση ενσωματώθηκε στην απόφαση, αποτυπώνοντας τη σαφή θέση του Δημοτικού Συμβουλίου υπέρ της προστασίας των δέντρων και της παρόχθιας βλάστησης.

Ο Δήμος επισημαίνει ότι η #αντιπλημμυρική #προστασία αποτελεί αναγκαία προτεραιότητα. Η περιοχή ανάντη της γέφυρας Χαλκίδος αντιμετωπίζει πλημμυρικό κίνδυνο, ενώ οι παρεμβάσεις σε άλλα τμήματα του υδρογραφικού δικτύου αναμένεται να επηρεάσουν τις παροχές που καταλήγουν στον Ποδονίφτη. Ταυτόχρονα, η λεκάνη απορροής του ρέματος εκτείνεται σε 15 Δήμους, γεγονός που καθιστά σαφές ότι η ολοκληρωμένη διαχείρισή του δεν μπορεί να περιορίζεται στα διοικητικά όρια ενός μόνο Δήμου.

Για τον λόγο αυτό, η απόφαση προβλέπει επίσης την παρακολούθηση και συντήρηση των έργων, τη διασφάλιση της υδραυλικής επάρκειας του αποδέκτη για νέα έργα ομβρίων, καθώς και την ανάληψη πρωτοβουλίας από τον Δήμο, σε συνεργασία με τον Δήμο Αθηναίων, την Περιφέρεια Αττικής και τους αρμόδιους φορείς, για την εκπόνηση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου οικολογικής αναβάθμισης του Ποδονίφτη.

✅ Η θέση του Δήμου είναι σαφής: η αντιπλημμυρική προστασία και η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος δεν είναι αντίθετοι στόχοι. Απαιτούν σχεδιασμό, συνεργασία και παρεμβάσεις που αντιμετωπίζουν τους κινδύνους χωρίς να υποβαθμίζουν περαιτέρω το ρέμα. Με αυτή την κατεύθυνση, η θετική γνωμοδότηση συνοδεύεται από συγκεκριμένους όρους και δεσμεύσεις, με στόχο έναν ασφαλέστερο Ποδονίφτη, με σεβ