Σημαντικές αδυναμίες, κακοτοπιές στη διαχείριση των δημοσίων πόρων, αλλά και σοβαρά κενά στους ελεγκτικούς μηχανισμούς των Δήμων αποκαλύπτει η Ετήσια Έκθεση 2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΦΕΚ Β΄ 6369/21.10.2026).
Τα ευρήματα χτυπούν «καμπανάκι» για το σύνολο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης —συμπεριλαμβανομένης της περιοχής μας— καθώς φέρνουν στο φως πρακτικές που επηρεάζουν άμεσα τα δημοτικά ταμεία, την ποιότητα των δημοσίων έργων και τη διαφάνεια των αναθέσεων.
1. Εσωτερικός Έλεγχος «Φασόν» και Απευθείας Αναθέσεις
Παρά την εφαρμογή του ν. 4795/2021, η πλειονότητα των Δήμων στηρίζεται σε εξωτερικούς συνεργάτες για τη λειτουργία των Μονάδων Εσωτερικού Ελέγχου.
-
85% της αξίας των συμβάσεων (περίπου 7,6 εκατ. €) δόθηκε με απευθείας αναθέσεις.
-
65,5% των συμβάσεων συγκεντρώθηκε σε μόλις οκτώ αναδόχους σε όλη τη χώρα.
-
Κίνδυνος τυποποίησης («φασόν»): Το Ελεγκτικό Συνέδριο προειδοποιεί ότι η συγκέντρωση αυτή οδηγεί σε τυποποιημένες εκθέσεις χωρίς προσαρμογή στις ιδιαίτερες ανάγκες και κινδύνους κάθε Δήμου.
-
Μηδενικές αρνητικές γνώμες: Σε 152 εκθέσεις εξωτερικών αξιολογητών δεν διατυπώθηκε καμία αρνητική γνώμη, ακόμη και σε φορείς που δεν διέθεταν βασικές δικλίδες ασφαλείας.
2. Δημοτικά Έργα: Χωρίς Συντήρηση και Υποστελεχωμένη Επίβλεψη
Από τον έλεγχο σε τεχνικές υπηρεσίες και 149 κατασκευαστικά έργα διαπιστώθηκε ότι δεν υπάρχει ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής των υποδομών:
-
Έλλειψη προληπτικής συντήρησης: Οι παρεμβάσεις γίνονται κυρίως εκ των υστέρων, κατόπιν βλαβών ή καταγγελιών.
-
Υποστελέχωση: Παρατηρείται ελλιπής παρουσία επιβλεπόντων μηχανικών και ελλείψεις στα ημερολόγια έργων.
-
Ακυρώσεις διαγωνισμών λόγω καταχρηστικών όρων: Αναφέρεται απόφαση (101/2025) που έκρινε μη νόμιμη σύμβαση ανάπλασης επειδή η διακήρυξη περιόριζε αδικαιολόγητα τη συμμετοχή προσφερόντων.
3. Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ) & Δημοτικά Έσοδα
Ανησυχητικά είναι τα στοιχεία για την είσπραξη και διαχείριση του ΤΑΠ από τους Δήμους:
-
Μόλις το 21% των συστάσεων του Ελεγκτικού Συνεδρίου υλοποιήθηκε πλήρως.
-
Το 37% των συστάσεων δεν εφαρμόστηκε καθόλου.
-
Εντοπίζονται σοβαρές ελλείψεις στον εντοπισμό μη ηλεκτροδοτούμενων ακινήτων, στον υπολογισμό των απαλλαγών, καθώς και στην υποχρεωτική διάθεση του 50% των εισπράξεων για τους σκοπούς που ορίζει ο νόμος.
4. Αιγιαλός, Παραλίες & Κτηματολόγιο
-
Έλεγχοι κατόπιν καταγγελιών: Οι έλεγχοι για αυθαίρετη χρήση αιγιαλού γίνονται κυρίως μετά από καταγγελίες (μέσω MyCoast) και όχι βάσει προγραμματισμού, ενώ παρατηρούνται μεγάλες καθυστερήσεις στην επιβολή προστίμων.
-
Δημοτική Περιουσία: Οι εκκρεμότητες στο Κτηματολόγιο (ακίνητα αγνώστου ιδιοκτήτη) δυσχεραίνουν την καταγραφή και προστασία της περιουσίας των Δήμων.
Το Διακύβευμα για τη Δημοτική Αρχή και τους Πολίτες
Το κρίσιμο συμπέρασμα της έκθεσης είναι ότι η τυπική συμμόρφωση με τους νόμους δεν αρκεί. Για να προστατευθεί το δημόσιο χρήμα και να βελτιωθεί η καθημερινότητα των δημοτών, απαιτούνται:
-
Ουσιαστικός και ανεξάρτητος εσωτερικός έλεγχος.
-
Σωστή τεκμηρίωση και διαφάνεια στις προμήθειες.
-
Σχεδιασμός έργων με πρόβλεψη για τη μακροχρόνια συντήρησή τους.
-
Αποτελεσματικός μηχανισμός βεβαίωσης και είσπραξης των δημοτικών εσόδων.
Σημαντικό: Η έκθεση δεν στοχεύει οριζόντια έναν συγκεκριμένο Δήμο, αλλά αποτυπώνει τις δομικές αδυναμίες που οφείλει να αντιμετωπίσει άμεσα η Τοπική Αυτοδιοίκηση.
