Το Platforms Project 2026, που ολοκληρώθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 2026 στον εμβληματικό χώρο του Καπνεργοστασίου της Βουλής των Ελλήνων, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους και πιο ζωντανούς θεσμούς σύγχρονης τέχνης διεθνώς. Κάθε χρόνο μετατρέπει την Αθήνα σε έναν παγκόσμιο πολιτιστικό πυρήνα, φιλοξενώντας εκατοντάδες δημιουργούς, ανεξάρτητες καλλιτεχνικές ομάδες και εικαστικές πλατφόρμας από δεκάδες χώρες.

Στη φετινή διοργάνωση, η παρουσία της τοπικής μας κοινότητας ήταν κάτι παραπάνω από αισθητή: «4+1» ξεχωριστοί Φιλαδελφειώτες καλλιτέχνες —η Κατερίνα Σαμαρτζίδου, η Μυρσίνη Κουτλή, η Έφη Σειτανίδου, η Ελένη Μαυρονικόλα και ο Χάρης Χεϊζάνογλου— έδωσαν δυναμικό «παρών», καταθέτοντας τη δική τους εικαστική ματιά και αποδεικνύοντας ότι η πόλη μας διαθέτει πλούσιο πολιτιστικό εκτόπισμα. 

Σήμερα, συνεχίζουμε τον κύκλο των αφιερωμάτων μας παρουσιάζοντας το έργο του Χάρη Χεϊζάνογλου —το τέταρτο κατά σειρά από τα 5 έργα των συμπολιτών μας— ενώ τις επόμενες ημέρες θα ακολουθήσει τα αφιερωμα στο έργο της Μυρσίνης Κουτλή.

«Αναβολή, Ματαίωση και Όνειρο»: Η Τρισδιάστατη Τριλογία του Χάρη Χεϊζάνογλου

Του  Συντάκτη Πολιτιστικών

Στη σύγχρονη εικαστική σκηνή, η συνάντηση της λογοτεχνίας, της ποπ κουλτούρας και της τεχνολογίας 3D εκτύπωσης προσφέρει συχνά απρόσμενες αισθητικές και φιλοσοφικές συγκινήσεις. Η τριλογία έργων του Χάρη Χειζάνογλου αποτελεί μια τέτοια χαρακτηριστική περίπτωση: ένα εικαστικό τρίπτυχο που εξερευνά τις τρεις θεμελιώδεις καταστάσεις της ανθρώπινης (και μη) ύπαρξης — την Αναβολή, τη Ματαίωση και το Όνειρο.

1. Η Αναβολή: «NOW IS THE NEW LATER»

Το πρώτο μέρος της τριλογίας συμπυκνώνει την ουσία της αναβλητικότητας μέσα από το εμβληματικό quote “I should have gone with them while there was still time. Now it’s too late!”. Η φράση “NOW IS THE NEW LATER” συμπιέζει τον χρόνο σε έναν αιώνιο εγκλωβισμό στο «μετά». Η εκτυπωμένη μορφή αποτυπώνει την ψυχολογική αδράνεια: την αίσθηση ότι η κατάλληλη στιγμή πέρασε ανεπιστρεπτί, αφήνοντας πίσω μόνο την επίγνωση της καθυστέρησης.

2. Η Ματαίωση: Το Γουρούνι του Όργουελ & ο Ρινόκερος του Ιονέσκο

Στο δεύτερο επίπεδο, η τριλογία εμβαθύνει στη συλλογική και κοινωνική ματαίωση, αντλώντας έμπνευση από δύο κορυφαία λογοτεχνικά σύμβολα:

• Το Γουρούνι της «Φάρμας των Ζώων» (George Orwell): Η ουτοπία που σταδιακά διαβρώνεται και μετατρέπεται σε ολοκληρωτικό εφιάλτη, υπενθυμίζοντας ότι οι ελπίδες για αλλαγή συχνά προδίδονται από την ίδια την εξουσία.

• Ο Ρινόκερος (Eugène Ionesco): Το απόλυτο σύμβολο της μαζικής συμμόρφωσης, της απώλειας της ανθρωπιάς και του παραλόγου.

Η παράθεση της φράσης “Some day it was coming: it might not be soon, it might not be within the lifetime of any animal now living…” λειτουργεί ως το αποκορύφωμα της ματαίωσης: η υπόσχεση ενός καλύτερου μέλλοντος μετατοπίζεται τόσο μακριά, που καθίσταται ανέφικτη για τις γενιές που ζουν στο παρόν.

3. Το Όνειρο: Ο Ιπτάμενος Γάιδαρος του Shrek

Η απάντηση στην αναβολή και τη ματαίωση έρχεται με την πιο ανατρεπτική και παιγνιώδη εικόνα της τριλογίας: τον Ιπτάμενο Γάιδαρο, εμπνευσμένο από την κλασική σκηνή της ταινίας Shrek (DreamWorks).

Εκεί όπου η λογική και η καθημερινότητα επιβάλλουν τη γείωση, η νεραϊδόσκονη της ποπ κουλτούρας επιτρέπει στο πιο ταπεινό και υπομονετικό ζώο —τον γάιδαρο— να πετάξει. Ο γάιδαρος που αναφωνεί “I’m a flying talking donkey!” αντιπροσωπεύει το Όνειρο στην πιο αγνή, ανυπότακτη και σουρεαλιστική του μορφή: μια αθώα απόδραση από τους καταναγκασμούς της πραγματικότητας, μια άρνηση να αποδεχτεί τους νόμους της βαρύτητας και της λογικής.

4. Ο Χρόνος ως Υποκειμενική Διαστολή: Το Σαλιγκάρι με το Πολυ-ωριαίο Ρολόι

Στην εικαστική πρόταση του Χάρη Χειζάνογλου, το γλυπτό του σαλιγκαριού που μεταφέρει στην πλάτη του ένα ξυπνητήρι δεν αποτελεί απλώς ένα συμπληρωματικό έκθεμα, αλλά την κεντρική αλληγορική πυξίδα που διατρέχει τα τρία έργα της τριλογίας (Αναβολή, Ματαίωση, Όνειρο).

 Η Αναλογικότητα Κίνησης και Χρόνου (Βραδύτητα vs. Ταχύτητα)

Το σαλιγκάρι είναι το διαχρονικό σύμβολο της αργής, σχεδόν αόρατης μετατόπισης. Τοποθετώντας ένα ξυπνητήρι —ένα αντικείμενο συνδεδεμένο με την πιεστική γραμμικότητα και την οριοθέτηση της καθημερινότητας— στην πλάτη ενός οργανισμού που κινείται με τους δικούς του φυσικούς, βραδείς ρυθμούς, ο καλλιτέχνης αναδεικνύει τη σχετικότητα του χρόνου.

Όταν η κίνηση επιβραδύνεται, η αντίληψη της διάρκειας διαστέλλεται. Ο χρόνος δεν μετριέται πλέον με τα αντικειμενικά δευτερόλεπτα του ρολογιού, αλλά με τη βιωματική αίσθηση της αναμονής, της αδράνειας και της διαρκούς μετάθεσης στο μέλλον.

Γιατί το Ρολόι Έχει Περισσότερες Ώρες;

Η επιλογή το καντράν να διαθέτει περισσότερες από τις σύνηθες 12 υποδιαιρέσεις ακόμα και ως “τυχαίο” γεγονός (οι υποδιαιρέσεις στο καντράν είναι εμφανώς πυκνότερες) είναι κομβικής σημασίας:

• Η Παράταση της Αναβολής (“Now is the new later”): Στον κόσμο της αναβλητικότητας, η 24ωρη ημέρα δεν είναι ποτέ αρκετή για να δράσει κανείς. Δημιουργείται μια πλασματική, κατασκευασμένη «επιπλέον διάρκεια» —μια 13η, 14η ή 15η ώρα— στην οποία πάντα μετατίθεται η απόφαση, η πράξη ή η εκπλήρωση.

• Η Αίσθηση του Εγκλωβισμού: Όσο πιο αργά κινούμαστε προς έναν στόχο, τόσο πιο «πολλές» φαίνονται οι ώρες που μεσολαβούν μέχρι να φτάσουμε. Το ρολόι πληθαίνει τις ενδείξεις του για να αποτυπώσει το ψυχολογικό βάρος ενός χρόνου που δεν τελειώνει ποτέ, εγκλωβίζοντας το υποκείμενο σε μια αιώνια αναμονή.

Η Σύνδεση με την Τριλογία

• Με την Αναβολή: Το ρολόι στο σαλιγκάρι είναι η σωματική/υλική αποτύπωση της φράσης «Έπρεπε να είχα φύγει μαζί τους όσο υπήρχε ακόμα χρόνος». Το σαλιγκάρι κουβαλάει μαζί του τον χρόνο που έχασε.

• Με τη Ματαίωση: Εκφράζει την αίσθηση ότι η υπόσχεση για αλλαγή («Κάποια μέρα θα ερχόταν…») τοποθετείται σε ένα χρονικό διάνυσμα τόσο μεγάλο και πυκνό, που υπερβαίνει τη διάρκεια της ίδιας της ζωής.

• Με το Όνειρο: Η παραμόρφωση του καντράν λειτουργεί και ως πέρασμα στον σουρεαλισμό. Όπως ο ιπτάμενος γάιδαρος σπάει τους νόμους της φυσικής, έτσι και το ρολόι του σαλιγκαριού σπάει τους νόμους της συμβατικής ωρολογοποιίας, μετατρέποντας τον χρόνο σε πεδίο φαντασίας.

3D printing

Με τη χρήση της τεχνολογίας 3D printing, ο Χάρης Χεϊζάνογλου δίνει υλική υπόσταση σε αφηρημένες ιδέες. Συνδέοντας την πολιτική αλληγορία του Όργουελ, το θέατρο του παραλόγου του Ιονέσκο και τη σύγχρονη μυθολογία του animation, η τριλογία καταφέρνει να είναι ταυτόχρονα βαθιά φιλοσοφική, καυστική αλλά και γεμάτη ελπίδα.

Πρόκειται για ένα εξαιρετικά εύστοχο εικαστικό σχόλιο. Ο καλλιτέχνης καταφέρνει να συμπυκνώσει τη σύγχρονη υπαρξιακή αγωνία —την πάλη ανάμεσα στην εσωτερική βραδύτητα και τις απαιτήσεις του χρόνου— σε ένα αντικείμενο με έντονο ποιητικό και παράδοξο χαρακτήρα. Το λευκό, μονολιθικό φινίρισμα της 3D εκτύπωσης αφαιρεί το περιττό πέπλο της πραγματικότητας, αφήνοντας την καθαρή ιδέα να μιλήσει στον θεατή. Ένα εικαστικό εγχείρημα που αξίζει την προσοχή του φιλότεχνου κοινού της πόλης μας.