Λιγότερη ζάχαρη, καθόλου αλλαντικά και τηγανητά, περισσότερα φρέσκα φρούτα και λαχανικά. Αυτό είναι το βασικό μήνυμα της νέας εγκυκλίου του Υπουργείου Υγείας για τη διατροφή των παιδιών στους δημόσιους και ιδιωτικούς παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς.
Η νέα κατεύθυνση συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια πρόληψης και αντιμετώπισης της παιδικής παχυσαρκίας, με το Υπουργείο να δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στη διαμόρφωση σωστών διατροφικών συνηθειών από τα πρώτα χρόνια της ζωής.
Φρέσκο φρούτο αντί για χυμό
Μία από τις πιο χαρακτηριστικές αλλαγές είναι η σαφής προτίμηση στα φρέσκα, ολόκληρα φρούτα αντί των χυμών. Οι σταθμοί καλούνται να αποφεύγουν ακόμη και τους 100% φυσικούς χυμούς και να προσφέρουν καθημερινά φρέσκα φρούτα, μαζί με λαχανικά, κατά προτίμηση εποχής.
Για παιδιά 2 έως 5 ετών προβλέπονται τουλάχιστον 250 γραμμάρια φρούτων και λαχανικών ημερησίως, ενώ ενισχύεται και η παρουσία προϊόντων ολικής άλεσης.
Τι κόβεται από τα παιδικά μενού
Η εγκύκλιος ζητά την αποφυγή τροφίμων με χαμηλή θρεπτική αξία, όπως γλυκίσματα, μπισκότα, σοκολάτες, κρουασάν, πίτσες, τσιπς και άλλα αλμυρά σνακ.
Παράλληλα, μπαίνει αυστηρό «φρένο» στα πρόσθετα σάκχαρα, ενώ αποφεύγονται προϊόντα όπως πραλίνες, μπισκότα, γλυκά επιδόρπια και ζαχαρούχα γαλακτοκομικά. Δεν επιτρέπονται αναψυκτικά και συσκευασμένοι χυμοί.
Στο ίδιο πλαίσιο, οι παιδικοί σταθμοί καλούνται να αποφεύγουν ζαμπόν, μπέικον, πάριζα, μορταδέλα, λουκάνικα, γύρο, σνίτσελ, κοτομπουκιές και άλλα προπαρασκευασμένα προϊόντα κρέατος, καθώς και τα τηγανητά. Το ελαιόλαδο παραμένει η βασική επιλογή για το μαγείρεμα.
Το μεγάλο στοίχημα: η παιδική παχυσαρκία
Η νέα διατροφική πολιτική έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το ζήτημα του αυξημένου βάρους στα παιδιά παραμένει ιδιαίτερα σημαντικό. Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία του προγράμματος COSI για την Ελλάδα, την περίοδο 2022-2024 το 33% των κοριτσιών και το 41% των αγοριών ηλικίας 7-9 ετών είχαν βάρος υψηλότερο του φυσιολογικού, αν και καταγράφηκε μείωση της υπερβαρότητας σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο.
Η εγκύκλιος επισημαίνει ότι οι σωστές συνήθειες από μικρή ηλικία μπορούν να συμβάλουν στην πρόληψη χρόνιων προβλημάτων υγείας, όπως υπέρταση, υψηλή χοληστερόλη, ινσουλινοαντίσταση και διαβήτης τύπου 2.
Τι δείχνουν τα στοιχεία των σταθμών
Η αξιολόγηση για το σχολικό έτος 2025-2026, που αφορά 20.602 βρέφη και νήπια, δείχνει ότι η εικόνα έχει βελτιωθεί σε ορισμένους τομείς, αλλά υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις. Στους δημόσιους σταθμούς το 90,4% προσφέρει λαχανικά ή σαλάτες τουλάχιστον 3-4 φορές την εβδομάδα, όμως μόλις το 40,8% δηλώνει πλήρη αποφυγή τροφίμων με πρόσθετα σάκχαρα και το 63,7% προσφέρει μη επεξεργασμένα δημητριακά με αντίστοιχη συχνότητα. Στους ιδιωτικούς σταθμούς τα αντίστοιχα ποσοστά είναι 83,3%, 45,8% και 47,9%, ενώ το 35,4% εξακολουθεί να προσφέρει φρέσκο χυμό μία έως δύο ημέρες την εβδομάδα. Παράλληλα, σχεδόν ένας στους πέντε σταθμούς για παιδιά άνω των 18 μηνών δεν προσφέρει καθόλου ψάρι μέσα στην εβδομάδα.
Περισσότερο ψάρι, όσπρια και λαχανικά
Στα ενδεικτικά εβδομαδιαία διαιτολόγια προβλέπεται για τα παιδιά άνω των 18 μηνών ψάρι, κοτόπουλο, όσπρια και λαδερά λαχανικά μία φορά την εβδομάδα, ενώ το κόκκινο κρέας και τα ζυμαρικά έως μία φορά την εβδομάδα.
Για τα βρέφη 6-18 μηνών προβλέπονται ψάρι και κοτόπουλο 1-2 φορές την εβδομάδα, όσπρια μία φορά και κόκκινο κρέας έως μία φορά.
Και κάτι ακόμη: τα παιδιά δεν πρέπει να πιέζονται να φάνε
Η εγκύκλιος δίνει έμφαση όχι μόνο στο τι τρώνε τα παιδιά αλλά και στο πώς τρώνε. Οι υπεύθυνοι σίτισης δεν πρέπει να πιέζουν τα παιδιά να καταναλώσουν ολόκληρο το γεύμα τους, αλλά να σέβονται τα σημάδια πείνας και κορεσμού. Παράλληλα, η τροφή δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως ανταμοιβή ή ως μέσο συναισθηματικής ανακούφισης.
Το Υπουργείο ζητά, τέλος, μεγαλύτερη συμμετοχή και ενημέρωση των γονέων και του προσωπικού, ώστε οι υγιεινές συνήθειες που καλλιεργούνται στον παιδικό σταθμό να συνεχίζονται και στο σπίτι.
Η εγκύκλιος
Η πλήρης εγκύκλιος περιλαμβάνει τις αναλυτικές οδηγίες, τις συχνότητες των τροφίμων και τα ενδεικτικά εβδομαδιαία διαιτολόγια για βρέφη και νήπια.
