Η ρύθμιση για την τριετή απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος στα ενοίκια έχει έναν σαφή στόχο: να επιστρέψουν στην αγορά κατοικίες που παραμένουν κλειστές ή αξιοποιούνται σε βραχυχρόνια μίσθωση και να διατεθούν για μακροχρόνια ενοικίαση.
Το κράτος προσφέρει στους ιδιοκτήτες σημαντικό φορολογικό κίνητρο, με την προσδοκία ότι περισσότερα σπίτια θα μπουν στην αγορά και θα αυξηθεί η προσφορά.
Το ερώτημα είναι τι κερδίζει ο ενοικιαστής
Εδώ βρίσκεται και η αδύναμη πλευρά του μέτρου. Η φοροαπαλλαγή είναι συγκεκριμένη και μετρήσιμη για τον ιδιοκτήτη, ενώ το όφελος για τον ενοικιαστή είναι αβέβαιο.
Μάλιστα, όσο υψηλότερο είναι το εισόδημα από το ακίνητο, τόσο μεγαλύτερη μπορεί να είναι η φορολογική εξοικονόμηση του ιδιοκτήτη. Δεν υπάρχει όμως αντίστοιχη υποχρέωση να μειωθεί το ενοίκιο.
Με άλλα λόγια, ο ιδιοκτήτης ξέρει από πριν τι φορολογικό όφελος μπορεί να αποκομίσει, ο ενοικιαστής δεν ξέρει αν θα πληρώσει λιγότερα.
Και αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε μια αγορά όπου τα μισθώματα παραμένουν ήδη σε υψηλά επίπεδα.
Δεν λύνει το πρόβλημα της κατοικίας
Η επιστροφή ορισμένων κλειστών κατοικιών στη μακροχρόνια μίσθωση μπορεί ασφαλώς να αυξήσει την προσφορά. Από μόνη της όμως η ρύθμιση δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί λύση στο ευρύτερο στεγαστικό πρόβλημα, ιδιαίτερα για τα νέα ζευγάρια που αναζητούν κατοικία με εισόδημα το οποίο πιέζεται από το κόστος ζωής.
Το κρίσιμο δεν είναι μόνο να αυξηθεί ο αριθμός των διαθέσιμων ακινήτων, αλλά να αυξηθεί η προσιτή προσφορά κατοικιών.
Αν τα σπίτια επιστρέψουν στην αγορά αλλά εξακολουθήσουν να προσφέρονται με υψηλά μισθώματα, η φοροαπαλλαγή θα έχει πετύχει κυρίως τον δημοσιονομικό της στόχο για τους ιδιοκτήτες, χωρίς να δώσει ουσιαστική ανάσα σε όσους αναζητούν σπίτι.
Για τον ενοικιαστή, λοιπόν, το όφελος είναι έμμεσο και εξαρτάται από το πόσα ακίνητα θα επιστρέψουν στην αγορά και, κυρίως, από το σε ποιες τιμές θα προσφέρονται.
Το στοίχημα είναι σαφές: να μη μείνει η ρύθμιση μια γενναιόδωρη φοροαπαλλαγή για τους ιδιοκτήτες, αλλά να μεταφραστεί σε περισσότερα και οικονομικά προσιτά σπίτια για την αγορά. Διαφορετικά, τα υψηλά ενοίκια θα παραμείνουν και η στεγαστική πίεση, ιδιαίτερα για τα νέα ζευγάρια, θα συνεχιστεί.
Αν το κράτος θέλει το μέτρο να δημιουργεί αμοιβαίο όφελος, θα μπορούσε να προβλέψει τα μισθώματα των συγκεκριμένων ακινήτων ως εκπιπτόμενη δαπάνη διαβίωσης για τους ενοικιαστές, ώστε μέρος του φορολογικού οφέλους να επιστρέφει και σε εκείνους που τελικά σηκώνουν το βάρος του ενοικίου.
