Ταμειακός Απολογισμός 2022: Τρία χρόνια καθυστέρηση και οι πραγματικές αντοχές των δημοτικών υπηρεσιών
Η έγκριση του ταμειακού απολογισμού του οικονομικού έτους 2022 από τη Δημοτική Επιτροπή του Δήμου Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας, με την υπ’ αριθμ. 110/2026 απόφαση, έρχεται με καθυστέρηση τριών ετών. Μια καθυστέρηση που δεν μπορεί να θεωρηθεί ούτε τυπική ούτε φυσιολογική για τη λειτουργία ενός σύγχρονου Δήμου. Αντιθέτως, αποτελεί σαφή ένδειξη των ορίων και των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι οικονομικές και διοικητικές υπηρεσίες της αυτοδιοίκησης.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει ένα πρόβλημα που εδώ και χρόνια παραμένει άλυτο: την ανεπαρκή στελέχωση των υπηρεσιών, σε συνδυασμό με τα ελλιπή μέσα διοικητικής και τεχνολογικής υποστήριξης. Οι οικονομικές υπηρεσίες των Δήμων, όπως και του δικού μας, καλούνται να διαχειριστούν τεράστιο όγκο εργασίας, πολύπλοκες διαδικασίες ελέγχου, διαρκείς νομοθετικές αλλαγές και αυξημένες απαιτήσεις διαφάνειας, χωρίς όμως το αντίστοιχο ανθρώπινο δυναμικό και τις αναγκαίες υποδομές.
Ο απολογισμός του 2022 αποτυπώνει με σαφήνεια τόσο τις οικονομικές δυνατότητες όσο και τις αδυναμίες του Δήμου. Το επίπεδο υλοποίησης των προϋπολογισθέντων εσόδων ανέρχεται στο 66% (33,87 εκατ. έναντι 51,38 εκατ).
Στα έσοδα, τα συνολικά βεβαιωθέντα ανήλθαν σε 33,87 εκατ. ευρώ, ενώ τα συνολικά εισπραχθέντα διαμορφώθηκαν στα 24,05 εκατ. ευρώ. Από αυτά, ιδιαίτερο βάρος είχαν τα τακτικά έσοδα, όπου καταγράφηκαν εισπράξεις ύψους 15,21 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι στα εισπραχθέντα τακτικά έσοδα περιλαμβάνονται και τα ταμειακά διαθέσιμα της 31/12/2021, γεγονός που επηρεάζει την πραγματική εικόνα της ετήσιας εισπρακτικής απόδοσης.
Σημαντική είναι επίσης η εικόνα στα έκτακτα έσοδα. Στα ειδικευμένα έκτακτα έσοδα παρατηρείται μεγάλη απόκλιση μεταξύ προϋπολογισθέντων και τελικά βεβαιωθέντων εισπραχθέντων ποσών (βεβαιώθηκε μόνο το 20% των προϋπολογισθέντων) , στοιχείο που αποτυπώνει είτε καθυστερήσεις χρηματοδοτήσεων είτε αδυναμία υλοποίησης έργων και προγραμμάτων μέσα στη χρήση.
Στο σκέλος των εξόδων, οι συνολικές πληρωμές ανήλθαν σε 21,21 εκατ. ευρώ, αρκετά χαμηλότερα από τα προϋπολογισθέντα επίπεδα, υλοποιήθηκαν δαπάνες μόνο 41%. Η εικόνα αυτή δείχνει ενδεχομένως περιορισμένη εκτέλεση δαπανών και έργων, κάτι που συχνά συνδέεται όχι μόνο με οικονομικούς περιορισμούς αλλά και με διοικητική αδυναμία ωρίμανσης διαδικασιών, διαγωνισμών και συμβάσεων. Η πραγματική εικόνα θα αποτυπωνόταν ακριβέστερα αν υπήρχε δημοσιοποίηση των δεδουλευμένων δαπανών, οι οποίες δεν είχαν ενταλματοποιηθεί μέχρι το τέλος της χρονιάς.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η εξέλιξη του χρηματικού υπολοίπου. Το ταμειακό υπόλοιπο προηγούμενης χρήσης ανήλθε σε 5,31 εκατ. ευρώ, ενώ το υπόλοιπο της τρέχουσας χρήσης περιορίστηκε στα 2,83 εκατ. ευρώ. Η μείωση αυτή δείχνει ότι ο Δήμος χρησιμοποίησε σημαντικό μέρος των διαθέσιμων πόρων του μέσα στη διάρκεια του 2022. Πράγματι στα διαθέσιμα υπήρχαν ποσά άνω των 2 εκατ. ευρώ που αφορούσαν ειδικευμένες δαπάνες – επενδύσεις, γεγονός που απαιτεί προσεκτική αξιολόγηση των στοιχείων για την εκτίμηση της μακροχρόνιας οικονομικής ανθεκτικότητας του δήμου μας. Η πληρέστερη εικόνα για την περιουσιακή κατάσταση και τα αποτελέσματα διαχείρισης του Δήμου θα δοθεί με την δημοσιοποίηση του Ισολογισμού του 2022.
Πέρα όμως από τους αριθμούς, η ουσία βρίσκεται αλλού. Όταν ένας απολογισμός εγκρίνεται τρία χρόνια μετά τη λήξη της οικονομικής χρήσης, το πρόβλημα δεν είναι μόνο λογιστικό ή διαδικαστικό. Είναι βαθιά διοικητικό και πολιτικό. Η τοπική αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά χωρίς επαρκές προσωπικό, χωρίς εξειδικευμένους εργαζόμενους, χωρίς σύγχρονα πληροφοριακά συστήματα και χωρίς σταθερή υποστήριξη των υπηρεσιών. Αυτή η κατάσταση δεν ήρθε από τον ουρανό κάποιες πολιτικές την δημιούργησαν.
Οι εργαζόμενοι στους Δήμους καλούνται, συχνά σε περιορισμένα χρονικά διαστήματα, να ανταποκριθούν σε απαιτήσεις δυσανάλογες των πραγματικών δυνατοτήτων τους. Και τελικά, οι καθυστερήσεις αυτές λειτουργούν ως καθρέφτης μιας γενικότερης υποστελέχωσης και θεσμικής και οικονομικής πίεσης που αντιμετωπίζει συνολικά η αυτοδιοίκηση.
Η έγκριση του απολογισμού του 2022 δεν πρέπει λοιπόν να αντιμετωπιστεί ως μια απλή τυπική διαδικασία. Είναι μια ακόμη υπενθύμιση ότι χωρίς ουσιαστική ενίσχυση των δημοτικών υπηρεσιών, χωρίς επενδύσεις σε προσωπικό και μέσα υποστήριξης, η αποτελεσματική και έγκαιρη οικονομική διαχείριση θα συνεχίσει να αποτελεί ζητούμενο για πολλούς Δήμους της χώρας και προφανώς και του δικού μας.
