Γράφει ο Βαγγέλης Πουλής*
Τις τελευταίες ημέρες, οι διεθνείς εξελίξεις και η συχνή χρήση της λέξης «πόλεμος» στον δημόσιο λόγο έχουν δημιουργήσει εύλογη ανησυχία σε πολλούς συμπολίτες μας. Η ένταση της ειδησεογραφίας, οι σκληρές εικόνες και τα σενάρια που διακινούνται — συχνά σε πραγματικό χρόνο και χωρίς επαρκή διασταύρωση — μπορούν να επιβαρύνουν σημαντικά το αίσθημα ασφάλειας.
Ως επαγγελματίας ψυχικής υγείας, θεωρώ σημαντικό να υπενθυμίσω τα εξής:
1. Η έντονη ανησυχία σε περιόδους διεθνούς αστάθειας είναι φυσιολογική αντίδραση.
Ο φόβος ενεργοποιείται όταν αντιλαμβανόμαστε απειλή — ακόμη κι αν αυτή δεν αφορά άμεσα την καθημερινότητά μας. Δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας, αλλά μηχανισμό προστασίας.
2. Η υπερέκθεση στην πληροφορία εντείνει το άγχος.
Η συνεχής παρακολούθηση ειδήσεων, ιδίως από μη αξιόπιστες πηγές ή μέσω κοινωνικών δικτύων, μπορεί να δημιουργήσει αίσθηση άμεσου και ανεξέλεγκτου κινδύνου. Συνιστάται ενημέρωση από έγκυρα μέσα, σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα, και αποφυγή αδιάκοπης έκθεσης.
3. Η σκέψη «καταστροφικών σεναρίων» είναι συχνή σε περιόδους αβεβαιότητας.
Το να φανταζόμαστε το χειρότερο δυνατό ενδεχόμενο (π.χ. έναν γενικευμένο παγκόσμιο πόλεμο) δεν σημαίνει ότι αυτό είναι και το πιθανότερο. Η ανησυχία δεν αποτελεί πρόβλεψη.
4. Η καθημερινή ρουτίνα λειτουργεί προστατευτικά.
Η διατήρηση σταθερού προγράμματος, η εργασία, η φροντίδα του σώματος, η κοινωνική επαφή και η ενασχόληση με δημιουργικές δραστηριότητες ενισχύουν το αίσθημα ελέγχου και σταθερότητας.
5. Η συζήτηση βοηθά.
Η έκφραση φόβου ή προβληματισμού σε ανθρώπους εμπιστοσύνης μειώνει την ένταση και αποτρέπει την εσωτερική διόγκωση της απειλής.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στα παιδιά και στους εφήβους, οι οποίοι συχνά εκτίθενται σε πληροφορίες χωρίς την απαραίτητη επεξεργασία. Οι γονείς καλούνται να:
-
περιορίζουν την έκθεση σε σκληρές εικόνες,
-
απαντούν με ειλικρίνεια αλλά χωρίς δραματοποίηση,
-
μεταφέρουν μήνυμα ασφάλειας και σταθερότητας.
Σε περίπτωση που κάποιος βιώνει:
-
επίμονο άγχος,
-
διαταραχές ύπνου,
-
σωματικά συμπτώματα πανικού,
-
έντονη δυσκολία στη λειτουργικότητα,
είναι σημαντικό να αναζητήσει υποστήριξη από επαγγελματία ψυχικής υγείας ή από τις διαθέσιμες δημόσιες δομές.
Ο ρόλος μας ως κοινωνία δεν είναι να αρνούμαστε τις διεθνείς εξελίξεις, αλλά να τις επεξεργαζόμαστε με νηφαλιότητα. Η ενημέρωση είναι απαραίτητη· η τρομολαγνεία όχι. Η συλλογική ψυχραιμία αποτελεί στοιχείο κοινωνικής ανθεκτικότητας.
*Βαγγέλης Πουλής
Πρόεδρος Πανελλήνιου Συλλόγου
Νοσοκομειακών Ψυχολόγων
