Η Κυριακή της Τυρινής (ή Τυροφάγου), τελευταία ημέρα της Αποκριάς, σηματοδοτεί τη μετάβαση στη Σαρακοστή με έθιμα όπως το «Χάσκα» (παιχνίδι με αυγό), τη συγχώρεση, και τη διατροφή με γαλακτοκομικά. Σύμφωνα με το Κέντρον Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών, την ημέρα αυτή κορυφώνονται οι αποκριάτικες εκδηλώσεις με αναβίωση παραδοσιακών εθίμων.
Βασικά Έθιμα της Τυρινής
- Το Χάσκα (ή Χάσκας): Παραδοσιακό έθιμο όπου δένεται ένα βρασμένο αυγό σε κλωστή και κουνιέται μπροστά στα στόματα των παιδιών, τα οποία προσπαθούν να το πιάσουν με τα δόντια.
- Η Κυριακή της Συγγνώμης: Έθιμο αγάπης, όπου οι νεότεροι ζητούν συγχώρεση από τους μεγαλύτερους πριν την έναρξη της νηστείας.
- Γαστρονομικές συνήθειες: Επιτρέπονται αυγά, τυριά και ψάρια, ενώ αποφεύγεται το κρέας. Δημοφιλή είναι τα τυροζούμια και τα μακαρόνια με τυρί.
- Τοπικά Δρώμενα:
- Ιωάννινα: Οι «Τζαμάλες» (μεγάλες φωτιές).
- Κοζάνη: Οι «Φανοί» (φωτιές με σάτιρα).
- Νάουσα: Το κάψιμο του Καρνάβαλου μετά τους «Γενίτσαρους και Μπούλες».
- Άμφισσα: Το στοιχειό της Χάρμαινας.
- Σκύρος: Ο «γέρος» και η «κοπέλλα».
- Λιβαδειά: Το Γαϊτανάκι.
- Συμβολισμός: Η ημέρα είναι αφιερωμένη στην Εξορία των Πρωτοπλάστων (Αδάμ και Εύα) από τον Παράδεισο, θυμίζοντας την ανάγκη για πνευματική προετοιμασία.
