Ένα από τα πιο εμβληματικά και φορτισμένα γεγονότα της Ελληνικής Αντίστασης επανέρχεται στο προσκήνιο, προκαλώντας έντονη συγκίνηση και πολιτικές παρεμβάσεις. Η αποκάλυψη φωτογραφιών που φέρονται να αποτυπώνουν στιγμές πριν από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών αγωνιστών, την Πρωτομαγιά του 1944, στο Σκοπευτήριο της Καισαριανή, φέρνει στο φως ένα πιθανό νέο οπτικό τεκμήριο ενός εγκλήματος που σημάδεψε ανεξίτηλα τη συλλογική μνήμη.
Οι φωτογραφίες εμφανίστηκαν σε διαδικτυακή πλατφόρμα πώλησης, με τον πωλητή να υποστηρίζει ότι προέρχονται από ιδιωτική συλλογή Γερμανού υπαξιωματικού της Βέρμαχτ. Η αυθεντικότητά τους δεν έχει ακόμη επίσημα πιστοποιηθεί. Ωστόσο, το ίδιο το ενδεχόμενο ύπαρξής τους αρκεί για να ανοίξει ξανά μια βαθιά πολιτική και ηθική συζήτηση: πώς διαχειριζόμαστε τα τεκμήρια των εγκλημάτων του ναζισμού.
Ένα ιστορικό γεγονός-ορόσημο της Αντίστασης
Η εκτέλεση των 200 κομμουνιστών δεν ήταν ένα τυχαίο περιστατικό. Αποτέλεσε οργανωμένο έγκλημα των κατοχικών δυνάμεων, ως αντίποινα για τη δράση της Αντίστασης. Οι περισσότεροι από τους εκτελεσθέντες ήταν πολιτικοί κρατούμενοι, πολλοί μεταφερμένοι από το στρατόπεδο συγκέντρωσης Χαϊδαρίου.
Η Πρωτομαγιά του 1944 χαράχτηκε στην Ιστορία ως ημέρα θυσίας και αγώνα. Το Σκοπευτήριο της Καισαριανής καθιερώθηκε ως τόπος-σύμβολο της αντιφασιστικής πάλης, της αξιοπρέπειας και της συλλογικής αντίστασης απέναντι στη ναζιστική θηριωδία.
Φάμελλος: «Ιστορική κληρονομιά όλου του ελληνικού λαού»
Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία, Σωκράτης Φάμελλος, σε δήλωσή του χαρακτήρισε τις φωτογραφίες «ιστορική κληρονομιά όλου του ελληνικού λαού» και υπογράμμισε ότι δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται ως αντικείμενο αγοραπωλησίας.
Τόνισε ότι η ελληνική Πολιτεία οφείλει να αναλάβει πρωτοβουλίες ώστε, εφόσον επιβεβαιωθεί η γνησιότητά τους, να διασωθούν και να ενταχθούν στη δημόσια ιστορική μνήμη, ως ζωντανή μαρτυρία της θυσίας των αγωνιστών και της ναζιστικής βαρβαρότητας.
ΚΚΕ: «Να αποδοθούν εκεί που ανήκουν»
Ανακοίνωση εξέδωσε και το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας, κάνοντας λόγο για ιστορικά τεκμήρια ανεκτίμητης αξίας. Το ΚΚΕ επισημαίνει ότι τέτοιου είδους ντοκουμέντα δεν μπορεί να βρίσκονται σε ιδιωτικές συλλογές ή σε εμπορικές πλατφόρμες, αλλά πρέπει να αποκτηθούν με ευθύνη του κράτους.
Στην ανακοίνωση τονίζεται ότι οι φωτογραφίες, εφόσον είναι αυθεντικές, αποτυπώνουν το ηθικό μεγαλείο των κομμουνιστών που στάθηκαν όρθιοι μέχρι το τέλος και αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της Ιστορίας του λαϊκού κινήματος και της Αντίστασης.
Η μνήμη και η τέχνη
Η συλλογική αποδοχή και ιστορική σημασία της εκτέλεσης των 200 έχει αποτυπωθεί και στον πολιτισμό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ταινία Το Τελευταίο Σημείωμα, σε σκηνοθεσία Παντελής Βούλγαρης, η οποία με σεβασμό και ανθρώπινη ματιά μετέφερε στη μεγάλη οθόνη τις τελευταίες ώρες των μελλοθάνατων.
Η θερμή ανταπόκριση του κοινού ανέδειξε ότι η θυσία των 200 δεν ανήκει μόνο στο παρελθόν, αλλά εξακολουθεί να λειτουργεί ως ζωντανό σημείο αναφοράς για τη δημοκρατία και τον αντιφασιστικό αγώνα.
Η Ιστορία δεν πωλείται
Η αποκάλυψη των φωτογραφιών υπενθυμίζει ότι η μνήμη δεν είναι ουδέτερη. Δεν είναι εμπόρευμα. Είναι ευθύνη.
Και η εκτέλεση των 200 της Καισαριανής παραμένει, μέχρι σήμερα, ένα από τα πιο φωτεινά και συγκλονιστικά παραδείγματα θυσίας απέναντι στον φασισμό.
