Για ένα ολοκληρωμένο σχέδιο 55 έργων συνολικού προϋπολογισμού 471 εκατ. ευρώ έκανε λόγο ο περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς, μετά τις πρόσφατες φονικές καταστροφές στα νότια προάστια. Και απαρίθμησε επίσης έργα «διευθέτησης ρεμάτων» του υπουργείου Υποδομών, καθώς και τη διάθεση 30,5 εκατ. ευρώ για καθαρισμό κάποιων από τα 448 ρέματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Περιφέρειας Αττικής.
Από την άλλη διαβάζουμε την κριτική που γίνεται από την αντιπολίτευση για καθυστερήσεις στα αντιπλημμυρικά έργα, αλλά και την αναφορά της Ρένας Δούρου στα 168 έργα που υλοποίησε στη θητεία της ως περιφερειάρχης.
Πραγματική πλημμυρίδα αντιπλημμυρικών έργων!
Τότε γιατί συνεχίζουμε να πλημμυρίζουμε; Μήπως αν «έτρεχαν» πιο γρήγορα τα αντιπλημμυρικά έργα θα είχαμε καλύτερα αποτελέσματα;
Εμείς στη Νέα Φιλαδέλφεια και τη Νέα Χαλκηδόνα που τις διατρέχουν τρία ποτάμια -ο Κηφισός, ο Ποδονίφτης και ο Γιαμπουρλάς- ακούμε αντιπλημμυρικά και μας πιάνει… τρόμος.
Ζήσαμε την πιο καταστροφική και φονική πλημμύρα το 1994, όταν ήταν σε εξέλιξη ένα μεγάλο έργο υπογειοποίησης του Ποδονίφτη στη διπλανή Νέα Ιωνία. Αλλά και πρόσφατα, το 2015, είδαμε στον διευθετημένο Κηφισό να διαλύονται τα πρανή του και να υπερχειλίζει, απειλώντας περιουσίες και ζωές.
Εχουμε παρακολουθήσει πολλές προσπάθειες «ενίσχυσης» των πρανών με μπετόν ή συρματοκιβώτια (σαραζανέτια). Εχουμε ακούσει μεγαλεπήβολα σχέδια για υπογειοποίηση του Ποδονίφτη και διάνοιξη μεγάλου οδικού άξονα επάνω του. Εχουμε δει γέφυρες να παρασύρονται ή να υποσκάπτονται τα θεμέλιά τους.
Στα όρια της πόλης μας έχουμε το προνόμιο να παραμένουν σε φυσική κατάσταση (παρά τις πολλές παρεμβάσεις) τα τελευταία τμήματα από τις κοίτες τόσο του Κηφισού όσο και του Ποδονίφτη. Προνόμιο γιατί πρόκειται για φυσικές οάσεις, από τις ελάχιστες που διαθέτει το Λεκανοπέδιο, αλλά και γιατί οι φυσικές κοίτες προσφέρουν μια ανεκτίμητη εμπειρία μελέτης της ροής των υδάτων.
Η φυσική κοίτη, χωρίς σκληρές παρεμβάσεις, λειτουργεί ως φυσικό αντιπλημμυρικό έργο. Το χώμα, η πυκνή βλάστηση, τα ψηλά δένδρα λειτουργούν ως επιβραδυντικός παράγοντας, τα άχτιστα πρανή λειτουργούν ως φυσικές λίμνες εκτόνωσης. Αντίθετα, τα οχετοποιημένα τμήματα των κοιτών των δύο ποταμών στην πόλη μας πολλαπλασιάζουν την ταχύτητα και την ορμή του νερού.
Αυτή η εμπειρία, ζώντας στη μεσοποταμία της Νέας Φιλαδέλφειας και της Νέας Χαλκηδόνας, έχει δημιουργήσει μια διαφορετική οπτική για τη στάση μας απέναντι στα ποτάμια, ή τα ρέματα αν προτιμάτε. Εδώ και μια δεκαετία έχει διαμορφωθεί ένα πραγματικό κίνημα προστασίας των φυσικών ποταμών, που μάλιστα μετρά ήδη μία νίκη – την απόρριψη ενός έργου διευθέτησης (τσιμεντοποίησης) στον Ποδονίφτη. Ηταν ένα από τα έργα που είχε σχεδιάσει η Περιφέρεια Αττικής (επί θητείας Δούρου) και αφορούσε τα τελευταία 780 μέτρα φυσικής κοίτης του παραπόταμου του Κηφισού. Το ΣτΕ έκανε δεκτές τις προσφυγές των Δήμων Ν. Φιλαδέλφειας-Ν. Χαλκηδόνας και Αθηναίων, του Συλλόγου Ροή και κατοίκων, αναγνωρίζοντας το ρέμα ως οικοσύστημα και όχι ως αγωγό, επιβάλλοντας την ανάγκη για οικολογική αποκατάσταση αντί για εγκιβωτισμό.
Κι όμως, αυτή η συσσωρευμένη εμπειρία των κατοίκων και των δήμων που συνδιαμορφώθηκε με ειδικούς επιστήμονες, με ευαίσθητους ακτιβιστές, δεν φαίνεται ικανή να πείσει τους αρμόδιους ότι οι λύσεις των «διευθετήσεων» των ρεμάτων δεν είναι αντιπλημμυρικά έργα, αντίθετα αυξάνουν τον πλημμυρικό κίνδυνο.
Ανάμεσα στα έργα που βρίσκονται προς εκτέλεση είναι και δύο «αντιπλημμυρικά» που αφορούν τον Κηφισό (από τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Υποδομών) και τον Ποδονίφτη (από την Περιφέρεια Αττικής) στα όρια της πόλης μας. Και τα δύο έχουν συναντήσει την αντίθεση των τοπικών κοινωνιών, του Συλλόγου Ροή, ειδικών που ασχολούνται με τα ποτάμια, του Δήμου Ν. Φιλαδέλφειας-Ν. Χαλκηδόνας, γιατί ως λύση προτείνουν τσιμέντα και συρματοκιβώτια. Ετοιμάζονται προσφυγές και για αυτά τα έργα.
Αυτά εννοούν όσοι ζητούν να προχωρήσουν τα αντιπλημμυρικά; Τέτοια έργα δεν τα χρειάζεται το Λεκανοπέδιο. Αντίθετα, χρειάζεται μια άλλη λογική για την αντιπλημμυρική θωράκιση της Αττικής που περιέχει περισσότερη μελέτη – και λιγότερο τσιμέντο. Αρκεί να τολμήσουν τα αιρετά όργανα να τις αναζητήσουν και να τις υιοθετήσουν.
*Δημοσιογράφος, πρώην αιρετός στο δήμο Ν. Φιλαδέλφειας-Ν. Χαλκηδόνας
