Ένα σχολείο πάνω σε μπαζωμένο ρέμα και ένα ερώτημα που αφορά όλη τη Νέα Φιλαδέλφεια – Νέα Χαλκηδόνα
Η αποκάλυψη ότι σχολείο στη Νέα Ιωνία –το 1ο Γενικό Λύκειο στα Πευκάκια– έχει χτιστεί πάνω στην παλιά κοίτη μπαζωμένου ρέματος δεν είναι απλώς ένα εντυπωσιακό ή «περίεργο» γεγονός. Είναι αφορμή. Και μάλιστα σοβαρή, για να ξανανοίξει μια συζήτηση που αφορά άμεσα και τη Νέα Φιλαδέλφεια και τη Νέα Χαλκηδόνα: τη σχέση της πόλης με τα ρέματά της και, κυρίως, το μέλλον του Ποδονίφτη.
Το θέμα ανέδειξε το κανάλι «Γεωμυθική» στο YouTube, μέσα από ένα οδοιπορικό που καταγράφει σχολεία χτισμένα πάνω σε μπαζωμένα ρέματα της Αττικής. Στην περίπτωση του 1ου ΓΕΛ Νέας Ιωνίας, η κεντρική είσοδος του σχολείου βρίσκεται κυριολεκτικά πάνω στην κοίτη του ρέματος, το οποίο σήμερα ρέει υπόγεια. Ένα ρέμα που δεν εξαφανίστηκε, απλώς θάφτηκε – όπως συνέβη με δεκάδες άλλα που καταλήγουν στον Ποδονίφτη.
Για όσους γνωρίζουν την περιοχή, το παράδειγμα δεν προκαλεί έκπληξη. Στα Πευκάκια, αλλά και σε άλλα σημεία γύρω από τον Ποδονίφτη, μικρά ρέματα μπαζώθηκαν, οδηγήθηκαν σε υπόγειους αγωγούς και «ξεχάστηκαν», πάνω τους όμως χτίστηκαν δρόμοι, αυλές και σχολικά κτίρια. Το σχολείο της Νέας Ιωνίας έρχεται απλώς να υπενθυμίσει –με τον πιο καθαρό τρόπο– τι σημαίνει αυτή η επιλογή.
Κι εδώ ακριβώς βρίσκεται το πολιτικό διακύβευμα. Για δεκαετίες, τα ρέματα αντιμετωπίστηκαν ως εμπόδιο στην ανάπτυξη. Δεν είναι τυχαίο ότι στο παρελθόν είχε τεθεί ακόμη και η πρόταση ο Ποδονίφτης να μετατραπεί σε λεωφόρο. Σχέδια πλήρους τσιμεντοποίησης που ευτυχώς δεν προχώρησαν προς το παρόν μετά από απόφαση του ΣτΕ, αλλά άφησαν πίσω τους μια βαριά κληρονομιά. Ο κίνδυνος για τσιμεντοποίηση του Ποδονίφτη παραμένει με βάση τα σχέδια και τις μελέτες της Περιφέρειας Αττικής παρά τις αντίθετες απόψεις των δημοτικών συμβουλίων του Δήμου Αθηναίων και του Δήμου Ν. Φιλαδέλφειας Ν. Χαλκηδόνας.
Σήμερα, μετά τις καταστροφικές πλημμύρες σε περιοχές όπως η Γλυφάδα και ο Δήμος Βάρης–Βούλας–Βουλιαγμένης, γνωρίζουμε πλέον ότι τα μπαζωμένα ρέματα δεν συγχωρούν. Το νερό επιστρέφει εκεί που του αφαιρέθηκε ο χώρος. Και όταν αυτό συμβαίνει, οι συνέπειες είναι πάντα κοινωνικές, οικονομικές και –ενίοτε– τραγικές.
Ο Ποδονίφτης είναι ίσως το τελευταίο μεγάλο ανοιχτό ρέμα της περιοχής μας. Η διατήρησή του σε ανοιχτή μορφή δεν είναι απλώς περιβαλλοντικό αίτημα, αλλά ξεκάθαρη πολιτική επιλογή. Επιλογή υπέρ της πρόληψης και όχι της εκ των υστέρων διαχείρισης καταστροφών. Υπέρ της ασφάλειας των κατοίκων και των σχολείων. Υπέρ μιας πόλης που σέβεται τη γεωγραφία της.
Το σχολείο στη Νέα Ιωνία δεν είναι «ατύχημα». Είναι το αποτέλεσμα μιας συγκεκριμένης λογικής αστικού σχεδιασμού. Το ερώτημα είναι αν αυτή η λογική θα συνεχίσει να καθοδηγεί τις αποφάσεις ή αν ο Ποδονίφτης θα αποτελέσει το όριο που δεν θα ξεπεραστεί ξανά.
Για τη Νέα Φιλαδέλφεια και τη Νέα Χαλκηδόνα, το μήνυμα είναι σαφές:
Ο Ποδονίφτης πρέπει να παραμείνει ανοιχτός και όχι τσιμεντοποιημένος. Όχι αύριο, αλλά τώρα.
