Η Μικρασιατική Τραγωδία και η προσφυγική μνήμη ενός ιστορικού τόπου
Η Νέα Φιλαδέλφεια, μια πόλη άρρηκτα δεμένη με την προσφυγική εμπειρία και τη Μικρασιατική Καταστροφή, φιλοξενεί τη Δευτέρα 26 Ιανουαρίου στις 19:00 την παρουσίαση του βιβλίου του ιστορικού Βλάση Αγτζίδη «Μεταξύ Σεβρών και Λωζάννης – Πλευρές της Μικρασιατικής Τραγωδίας». Την εκδήλωση συνδιοργανώνουν το Παγκόσμιο Πολιτιστικό Ίδρυμα Ελληνισμού της Διασποράς του Δήμου Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας και οι Εκδόσεις Πατάκη και θα πραγματοποιηθεί στην Αίθουσα Διαλέξεων του Π.Π.Ι.Ε.Δ. (Λεωφ. Δεκελείας 152 & Ατταλείας).
Το βιβλίο του Βλάση Αγτζίδη αποτελεί μια ουσιαστική ιστορική μελέτη της περιόδου που καθόρισε τον ελληνισμό του 20ού αιώνα. Στον πυρήνα του έργου βρίσκονται οι Συνθήκες των Σεβρών και της Λωζάννης, οι οποίες σηματοδότησαν τη μετάβαση από τις εδαφικές προσδοκίες στη συνολική κατάρρευση της ελληνικής παρουσίας στη Μικρά Ασία. Ο συγγραφέας αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο της γεωπολιτικής, φωτίζοντας τις επιλογές και τα συμφέροντα των Μεγάλων Δυνάμεων που επηρέασαν δραματικά τις εξελίξεις.
Παράλληλα, εξετάζεται ο Εθνικός Διχασμός και η αδυναμία του ελληνικού πολιτικού συστήματος να διαχειριστεί ενιαία τη μικρασιατική εκστρατεία. Ο Αγτζίδης δεν απομονώνει τα γεγονότα από το εσωτερικό πολιτικό περιβάλλον, αλλά τα εντάσσει σε ένα πλαίσιο αντιπαραθέσεων που αποδυνάμωσαν τη χώρα σε μια κρίσιμη ιστορική στιγμή.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο ζήτημα του Πόντου, στις προσδοκίες για πολιτική αυτονομία και στην τελική ματαίωση αυτών των σχεδίων. Το βιβλίο φωτίζει τις γενοκτονικές πρακτικές που εφαρμόστηκαν εις βάρος των ελληνικών πληθυσμών, αναδεικνύοντας τη συστηματικότητα της βίας και των διωγμών.
Κεντρική θέση στο έργο κατέχει το προσφυγικό ζήτημα. Η τύχη των προσφύγων μετά το 1922, η άφιξή τους στην Ελλάδα, τα προβλήματα αποκατάστασης, αλλά και η συμβολή τους στη συγκρότηση της νεότερης ελληνικής κοινωνίας αναλύονται διεξοδικά. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται και στους πρόσφυγες που κατέληξαν στη Ρωσία και τη Σοβιετική Ένωση, μια λιγότερο γνωστή πτυχή της ιστορίας.
Το βιβλίο βασίζεται επίσης σε μαρτυρίες και πρωτογενές υλικό, δίνοντας ανθρώπινη διάσταση στα γεγονότα και μετατρέποντας την ιστορική ανάλυση σε ζωντανή μνήμη.
Η παρουσίαση του έργου στη Νέα Φιλαδέλφεια, μια πόλη που δημιουργήθηκε από Μικρασιάτες πρόσφυγες, αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό. Η ιστορία που καταγράφει ο Βλάσης Αγτζίδης δεν αφορά μόνο το παρελθόν, αλλά συνομιλεί άμεσα με τη συλλογική μνήμη της πόλης. Τον συντονισμό της εκδήλωσης έχει ο εκπαιδευτικός και συγγραφέας Παύλος Παπαθεοφάνους. Η είσοδος είναι ελεύθερη.
