Άρθρο του Κώστα Ευαγγελινού
Το στοιχείο είναι αποκαλυπτικό και δεν επιδέχεται καμία ωραιοποίηση: το 76% των Δήμων της χώρας δεν έχει καταθέσει προϋπολογισμό για το 2026, παρότι όφειλε να το έχει κάνει από τον Σεπτέμβριο του 2025. Το γεγονός αυτό, που ανέδειξε δημόσια ο Γιώργος Ιωακειμίδης, πρώην Δήμαρχος Νίκαιας–Ρέντη και επικεφαλής της αντιπολίτευσης στην Περιφέρεια Αττικής, δεν αποτελεί απλώς μια διοικητική καθυστέρηση. Είναι καθαρή πολιτική αποτυχία.
Η Νέα Δημοκρατία, που ελέγχει περίπου 7 στους 10 Δήμους της χώρας, αποδεικνύεται ανίκανη να εφαρμόσει ακόμη και το δικό της θεσμικό πλαίσιο. Νομοθετεί, θέτει προθεσμίες, μιλά για «επιτελικό κράτος» και τελικά παραδίδει μια Τοπική Αυτοδιοίκηση παραλυμένη, υποχρηματοδοτούμενη και εξαρτημένη από το κέντρο.
Οι Δήμοι καλούνται να λειτουργήσουν χωρίς επαρκείς πόρους, χωρίς προσωπικό και χωρίς τεχνική υποστήριξη. Οι αρμοδιότητες αυξάνονται, οι χρηματοδοτήσεις μειώνονται και η ευθύνη μετακυλίεται μονίμως προς τα κάτω. Το αποτέλεσμα είναι προδιαγεγραμμένο: έλλειψη σχεδιασμού, απουσία προτεραιοτήτων, διοικητική ασφυξία.
Στον Δήμο Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας, η εικόνα είναι ενδεικτική της συνολικής κατάστασης. Τεχνικό Πρόγραμμα δεν υπάρχει. Εισήχθη προς συζήτηση στη Δημοτική Επιτροπή και αποσύρθηκε, αφήνοντας τον Δήμο χωρίς βασικό εργαλείο αναπτυξιακού και λειτουργικού σχεδιασμού. Δήμος χωρίς Τεχνικό Πρόγραμμα και χωρίς προϋπολογισμό δεν διοικείται· απλώς πηγαίνει στα τυφλά, ενώ οι ανάγκες της κοινωνίας συσσωρεύονται.
Κι όμως, αυτή η κατάσταση όχι μόνο δεν προκαλεί πολιτικό κόστος, αλλά επιβραβεύεται. Στην κομματικοποιημένη εκδήλωση της κοπής της πίτας του Δήμου, η δημοτική αρχή δέχθηκε τα συγχαρητήρια του Άδωνι Γεωργιάδη. Όχι για έργο, όχι για αποτελέσματα, αλλά για πειθαρχία και πολιτική σιωπή.
Αυτή είναι, άλλωστε, η ουσία της κυβερνητικής πολιτικής στην Αυτοδιοίκηση: Δήμοι χωρίς αυτονομία, χωρίς φωνή και χωρίς δυνατότητα σύγκρουσης. Και σε τοπικό επίπεδο, η πολιτική αυτή μεταφράζεται πολύ συγκεκριμένα:
-
93% αύξηση στα δημοτικά τέλη
-
ιδιωτικοποίηση βασικών δημοτικών υπηρεσιών
-
παραχώρηση δημόσιου χώρου σε ιδιώτες, όπως συμβαίνει στο Άλσος Νέας Φιλαδέλφειας
Οι πολίτες πληρώνουν περισσότερα, λαμβάνουν λιγότερα και βλέπουν τον δημόσιο χώρο να μετατρέπεται σε εμπόρευμα και να καταλαμβάνεται από τραπεζοκαθίσματα. Πλήρης αδυναμία ουσιαστικής και αποτελεσματικής αντιμετώπισης ζητημάτων καθαριότητας, ανακύκλωσης, κυκλοφορίας, στάθμευσης, προσβασιμότητας στα πεζοδρόμια και προστασίας της χλωρίδας του Άλσους.
Την ίδια στιγμή, οι Δήμαρχοι κλείνουν για μία ημέρα τους Δήμους σε ένδειξη διαμαρτυρίας και λίγο αργότερα υπερψηφίζουν τον νέο “Χάρτη της Αυτοδιοίκησης” της Κυβέρνησης. Μια διαμαρτυρία χωρίς ρήξη, χωρίς διεκδίκηση, χωρίς αποτέλεσμα.
Και εδώ πρέπει να ειπωθεί καθαρά: ευθύνες έχουν όχι μόνο όσοι σχεδιάζουν αυτή την πολιτική, αλλά και όσοι σιωπούν, όσοι τη χαϊδεύουν και –πολύ περισσότερο– όσοι την ξεπλένουν.
Η πραγματικότητα είναι σκληρή: με αυτή τη Νέα Δημοκρατία, η Αυτοδιοίκηση δεν αποτελεί λύση για τα προβλήματα των πολιτών, αλλά μέρος του προβλήματος. Αντί για ενίσχυση της δημοκρατίας, παράγεται απαξίωση. Αντί για αποκέντρωση, εμβαθύνεται ο κεντρικός έλεγχος.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν αυτό το μοντέλο έχει αποτύχει. Έχει αποτύχει παταγωδώς.
Το ερώτημα είναι αν –και πώς– θα βρεθεί η πολιτική και κοινωνική λύση που θα το ανατρέψει.
Κώστας Ευαγγελινός
