Απορίες προκαλεί συχνά η σωστή γραφή της λέξης που αφορά τη μεγάλη χριστιανική εορτή της βάπτισης του Χριστού: γράφεται Θεοφάνια ή Θεοφάνεια; Την απάντηση δίνει ο καθηγητής Γλωσσολογίας και πρώην πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών, Γιώργος Μπαμπινιώτης, μέσα από πρόσφατη ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Σύμφωνα με τον κ. Μπαμπινιώτη, η προτιμότερη και ορθότερη γραφή για τη χριστιανική εορτή είναι «Θεοφάνια» με -ι-. Η επιλογή αυτή βασίζεται στη γλωσσική παράδοση της ελληνικής γλώσσας, καθώς πρόκειται για ουσιαστικό ουδέτερου γένους που δηλώνει εορτή. Αντίστοιχα παραδείγματα είναι τα Πύθια, τα Ίσθμια και τα Επιφάνια, τα οποία ακολουθούν την ίδια κατάληξη.
Ο γνωστός γλωσσολόγος επισημαίνει ότι η γραφή «Θεοφάνεια» με -ει- δεν είναι λανθασμένη, αλλά έχει διαφορετική χρήση. Δικαιολογείται όταν αναφέρεται στην πράξη ή στην ιδιότητα που προκύπτει από το επίθετο θεοφανής (αυτός που φανερώνει τον Θεό), όπως ακριβώς συμβαίνει με τα ζεύγη διαφανής – διαφάνεια ή επιφανής – επιφάνεια. Συνεπώς, η μορφή αυτή ταιριάζει περισσότερο σε αφηρημένες έννοιες και όχι στον εορταστικό χαρακτήρα της λέξης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η ιστορική αναφορά του καθηγητή, καθώς η λέξη Θεοφάνια χρησιμοποιούνταν ήδη στην αρχαιότητα. Στους Δελφούς υπήρχε αρχαία εορτή με αυτό το όνομα, κατά την οποία οι πιστοί έβλεπαν το άγαλμα του Απόλλωνα, γεγονός που ενισχύει την καθιέρωση της γραφής με -ια.
Συμπερασματικά, για τη σημερινή χριστιανική γιορτή της 6ης Ιανουαρίου, που τιμά τη βάπτιση του Χριστού και τη φανέρωση του Θεού, η σωστή και προτιμότερη γραφή είναι «τα Θεοφάνια». Η γραφή Θεοφάνεια παραμένει γλωσσικά θεμιτή, αλλά χρησιμοποιείται σε διαφορετικό συμφραζόμενο και όχι για την ονομασία της εορτής.
