Αντί για αύξηση 9%, θα μπορούσε να υπάρξει μείωση τουλάχιστον 5%
Η αύξηση κατά 9% στα τέλη Καθαριότητας και Φωτισμού στον Δήμο Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας για το 2026 παρουσιάστηκε ως μια δύσκολη αλλά αναγκαία απόφαση. Ωστόσο, μια πιο προσεκτική ανάγνωση των ίδιων των στοιχείων του προϋπολογισμού αποκαλύπτει μια διαφορετική εικόνα: όχι μόνο δεν τεκμηριώνεται η ανάγκη αύξησης, αλλά προκύπτει καθαρά ότι θα μπορούσε άνετα να εφαρμοστεί μείωση της τάξης τουλάχιστον του 5% στα δημοτικά τέλη.
Το ζήτημα, επομένως, δεν είναι τεχνικό. Είναι βαθιά πολιτικό και αφορά τον τρόπο με τον οποίο η δημοτική αρχή επιλέγει να διαχειριστεί τα ανταποδοτικά τέλη και να κατανείμει τα βάρη στους πολίτες.
Όταν τα ανταποδοτικά τέλη παύουν να είναι ανταποδοτικά
Η αύξηση 9% παρουσιάστηκε ως αποτέλεσμα αυξημένων αναγκών επισφαλειών και κόστους. Όμως άλλο πράγμα είναι η πραγματική προσαρμογή τελών λόγω κόστους και άλλο η έμμεση φορολόγηση μέσω λογιστικών χειρισμών.
Τα ανταποδοτικά τέλη έχουν συγκεκριμένο και σαφή σκοπό: να καλύπτουν το κόστος παροχής συγκεκριμένων υπηρεσιών, όπως η καθαριότητα και ο φωτισμός. Δεν προορίζονται για να «κλείνουν» προϋπολογισμούς ούτε για να δημιουργούν πλεονάσματα.
Όταν ξεφεύγουν από αυτό το πλαίσιο, αλλάζουν χαρακτήρα. Παύουν να είναι ανταποδοτικά και λειτουργούν ως φόρος – χωρίς, όμως, τη διαφάνεια και τις εγγυήσεις που συνοδεύουν τη φορολογία.
Γιατί έχει σημασία ότι όλα έγιναν στον προϋπολογισμό
Η επιβάρυνση των πολιτών δεν προέκυψε στο τέλος της χρονιάς λόγω αστοχιών ή απρόβλεπτων εξελίξεων. Αντίθετα, ενσωματώθηκε εξαρχής στον προϋπολογισμό του 2026.
Ο προϋπολογισμός δεν είναι απολογισμός. Είναι δήλωση προθέσεων. Όταν λοιπόν από την αρχή «γράφονται» αυξημένες ανάγκες, αυτό σημαίνει ότι έχει προηγηθεί συνειδητή πολιτική επιλογή.
Οι “επισφάλειες” που ξαφνικά εκτοξεύθηκαν
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πρόβλεψη μη είσπραξης εσόδων. Το ποσοστό αυτό, από ένα εύλογο 5%, εμφανίζεται να εκτοξεύεται έως και στο 18%.
Μια τέτοια μεταβολή θα απαιτούσε σοβαρή τεκμηρίωση: στοιχεία προηγούμενων ετών, ανάλυση της εισπραξιμότητας, αποδείξεις ότι οι οφειλές αυξάνονται δραματικά. Τίποτα από αυτά δεν παρουσιάστηκε στο δημοτικό συμβούλιο.
Αντίθετα, η πρόβλεψη λειτουργεί ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία: μειώνονται τεχνητά τα αναμενόμενα έσοδα, δημιουργείται εικόνα ελλείμματος και στη συνέχεια δικαιολογείται η αύξηση των τελών.
Όταν τα διαθέσιμα “χάνονται” στον δρόμο
Στην ίδια λογική εντάσσεται και η μη συνυπολόγιση της μη καταβληθείσας δόσης του 2025 από τη σύμβαση οδοφωτισμού, η οποία είχε ήδη εισπραχθεί από τους δημότες αλλά δεν έχει πληρωθεί στον προμηθευτή.
Ένα πραγματικό, υπαρκτό ποσό 459 χιλ. ευρώ αντιμετωπίζεται σαν να μην υπάρχει, με αποτέλεσμα η εικόνα του προϋπολογισμού να εμφανίζεται τεχνητά πιο «σφιχτή» από την πραγματικότητα.
Οι επίσημες αιτίες δεν επιβεβαιώνονται από τα ίδια τα νούμερα
Η αύξηση επίσης αποδόθηκε στο κόστος ρεύματος, στα καύσιμα και στο τέλος ταφής. Ωστόσο, τα ίδια τα ποσά του προϋπολογισμού δεν δείχνουν εκτόξευση του κόστους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, εμφανίζουν στασιμότητα ή και μείωση.
Ιδιαίτερα στο ζήτημα των καυσίμων, ο ισχυρισμός περί αυξημένου κόστους δεν αντέχει κριτική, όταν η διεθνής τιμή του πετρελαίου Brent από τα περίπου 80 δολάρια το βαρέλι το 2024 κινείται σήμερα γύρω στα 62 δολάρια, με πτωτική τάση.
Το ερώτημα, επομένως, είναι απλό: αν το κόστος δεν αυξάνεται, γιατί αυξάνονται τα τέλη;
Τι δείχνουν τα πραγματικά στοιχεία – Πλεόνασμα και δυνατότητα μείωσης
Αν τα έσοδα υπολογιστούν με βάση τις προηγούμενες αυξημένες κατά 77% τιμές ανά τετραγωνικό μέτρο, προκύπτουν έσοδα ύψους 6,084 εκατ. ευρώ για το 2026. Ακόμη και αν αφαιρεθεί μια απολύτως λογική πρόβλεψη επισφαλειών της τάξης του 5% (304 χιλ. ευρώ), τα καθαρά έσοδα διαμορφώνονται σε περίπου 5,78 εκατ. ευρώ.
Αν σε αυτό το ποσό προστεθεί η μη καταβληθείσα αλλά εισπραχθείσα δόση για τον οδοφωτισμό, ύψους 459 χιλ. ευρώ, τότε τα συνολικά έσοδα ανέρχονται σε περίπου 6,24 εκατ. ευρώ.
Αφαιρώντας τα προϋπολογισθέντα έξοδα του 2026, όπως τα υπολόγισε η διοίκηση χωρίς καμία περικοπή, στα 5,93 εκατ. ευρώ, προκύπτει πλεόνασμα 309 χιλ. ευρώ. Δεν προβήκαμε σε καμία ενέργεια απομείωσης των δαπανών του 2026 κίνηση που θα επέφερε μεγαλύτερη μείωση αρκεί να συνυπολογιστεί ότι τα καταβληθέντα έξοδα του 2025 η διοίκηση τα προσδιορίζει σε 5.243.299,03 ήτοι μικρότερα του 2026 κατά 685 χιλ ευρώ!
Το συμπέρασμα είναι σαφές: όχι μόνο δεν απαιτείται αύξηση των τελών, αλλά υπάρχει επαρκές δημοσιονομικό περιθώριο για μείωση της τάξης τουλάχιστον του 5%.
Πίνακας: Υπολογισμός εσόδων – εξόδων και τεκμηρίωση μείωσης 5%
| Περιγραφή | Ποσό (€) |
|---|---|
| Έσοδα 2026 (προϋπολογισμός) | 6.083.998,00 |
| Μείον: Πρόβλεψη επισφαλειών 5% | 304.199,90 |
| Καθαρά έσοδα | 5.779.798,10 |
| Πλέον: Μη καταβληθείσα δόση οδοφωτισμού | 458.886,00 |
| Τελικά έσοδα | 6.238.684,10 |
| Μείον: Έξοδα 2026 | 5.929.303,00 |
| Πλεόνασμα | 309.381,10 |
Το συμπέρασμα που δύσκολα αποφεύγεται
Όταν μια αύξηση τελών στηρίζεται σε διογκωμένες προβλέψεις, παραλείψεις υπαρκτών διαθεσίμων και αμφισβητήσιμες παραδοχές, τότε δεν πρόκειται για αναγκαστική προσαρμογή.
Πρόκειται για πολιτική επιλογή μεταφοράς βαρών στους πολίτες μέσω ενός μηχανισμού που δεν σχεδιάστηκε γι’ αυτό.
Με απλά λόγια, μιλάμε για κρυφή φορολόγηση.
Και αυτή, όσο «τεχνική» κι αν παρουσιάζεται, δεν είναι ούτε ουδέτερη ούτε αθώα. Επιβαρύνει κατοίκους και επιχειρήσεις, υπονομεύει την εμπιστοσύνη στους θεσμούς και θέτει σοβαρά ερωτήματα για τη διαφάνεια και τη δικαιοσύνη στην τοπική αυτοδιοίκηση.
Ιδιαίτερα όταν, την τελευταία διετία της διοίκησης Τομπούλογλου, οι αυξήσεις στα δημοτικά τέλη προσεγγίζουν σωρευτικά το 93%, η συζήτηση δεν μπορεί να αποφεύγεται. Είναι αναγκαία — και αφορά όλους.
Κώστας Ευαγγελινός
