Διατροφή και Φτώχεια: δύο όψεις της ίδιας παγκόσμιας ανισότητας

Η Παγκόσμια Ημέρα Τροφίμων, που τιμάται κάθε χρόνο στις 16 Οκτωβρίου, έχει ως στόχο την ευαισθητοποίηση σχετικά με την παγκόσμια πείνα και την προώθηση της διαθεσιμότητας ασφαλών, θρεπτικών και προσιτών τροφίμων για όλους.
Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) καλεί φέτος:
«Χέρι-χέρι για καλύτερα τρόφιμα και ένα καλύτερο μέλλον»,
σε μια παγκόσμια συνεργασία για τη δημιουργία ενός ειρηνικού, βιώσιμου και επισιτιστικά ασφαλούς πλανήτη.

Ένας κόσμος εκτός ισορροπίας

Κάτι δεν πάει καλά σε έναν κόσμο όπου η πείνα και ο υποσιτισμός παραμένουν καθημερινότητα για δισεκατομμύρια ανθρώπους. Την ώρα που εκατομμύρια παιδιά, γυναίκες και άνδρες στερούνται βασική τροφή, άλλοι δυσκολεύονται να έχουν πρόσβαση σε υγιεινή διατροφή και βλέπουμε τα ποσοστά παχυσαρκίας να αυξάνονται με ανησυχητικούς ρυθμούς.

Περίπου 2,5 δισεκατομμύρια ενήλικες και 37 εκατομμύρια παιδιά κάτω των πέντε ετών είναι υπέρβαρα, ενώ 1,6 δισεκατομμύρια γυναίκες και παιδιά υποφέρουν από ελλείψεις σε περισσότερες από μία βιταμίνες και μέταλλα. Από τη μία πλευρά, η συντριπτική σοβαρότητα της επισιτιστικής ανασφάλειας· από την άλλη, τα αυξανόμενα επίπεδα παχυσαρκίας και η εκτεταμένη σπατάλη τροφίμων. Ένα σύστημα εκτός ισορροπίας, όπου η αφθονία και η απουσία συνυπάρχουν, συχνά δίπλα-δίπλα.

Τα παράδοξα της αφθονίας και της φτώχειας

Το πρώτο παράδοξο:
Ο πλανήτης παράγει περισσότερη τροφή από ποτέ. Κι όμως, πάνω από 800 εκατομμύρια άνθρωποι στις αναπτυσσόμενες και οικονομικά στάσιμες χώρες απειλούνται από υποσιτισμό και διατροφική ανασφάλεια. Οι άθλιες συνθήκες υγιεινής, η φτώχεια και η απώλεια βιοποικιλότητας εντείνουν την κρίση.

Το δεύτερο παράδοξο:
Στις ανεπτυγμένες κοινωνίες της Δύσης, η υπεραφθονία τροφής οδηγεί σε παχυσαρκία, διαβήτη και καρδιαγγειακές παθήσεις. Εκατομμύρια τόνοι τροφίμων καταλήγουν καθημερινά στα σκουπίδια, ενώ άλλοι άνθρωποι στερούνται τα βασικά. Ένας μισός πλανήτης πεινά και ο άλλος ασθενεί από υπερκατανάλωση και ανθυγιεινή τροφή.

Παχυσαρκία: μια άλλη όψη της διατροφικής ανισότητας

Η παχυσαρκία δεν είναι απλώς αποτέλεσμα προσωπικών επιλογών, αλλά συχνά συνέπεια της κακής ποιότητας και της χαμηλής διαθεσιμότητας υγιεινών τροφών.
Η υπερκατανάλωση φθηνών, επεξεργασμένων προϊόντων υψηλής θερμιδικής αξίας, αλλά χαμηλής θρεπτικής ποιότητας, προκαλεί σοβαρές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία.
Η αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί πολιτικές που προωθούν τη σωστή ενημέρωση, τη διατροφική εκπαίδευση και την πρόσβαση όλων σε ποιοτικά τρόφιμα.

Προς έναν κόσμο χωρίς πείνα και χωρίς παχυσαρκία

Η Σύνοδος Κορυφής για τα Συστήματα Τροφίμων του 2021 έθεσε τις βάσεις για τον μετασχηματισμό των διατροφικών συστημάτων.
Με τη συνεργασία κυβερνήσεων, επιχειρήσεων, ερευνητικών φορέων και κοινωνίας των πολιτών, μπορούμε να δημιουργήσουμε βιώσιμες, δίκαιες και υγιεινές αλυσίδες τροφής για όλους.
Ο στόχος είναι σαφής: να εξασφαλιστεί πρόσβαση σε θρεπτικά, προσιτά και ασφαλή τρόφιμα, ζώντας σε αρμονία με τον πλανήτη.

Φτώχεια και υποσιτισμός: χέρι-χέρι πέρα από σύνορα

Η φτώχεια αποτελεί τη ρίζα του υποσιτισμού. Και οι δύο περνούν «χέρι-χέρι» μέσα από σύνορα, τομείς και γενιές, συνδέοντας την έλλειψη τροφής με την κοινωνική αδικία και την οικονομική ανισότητα.
Η 16η Οκτωβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Τροφίμων και Επισιτισμού, έρχεται λίγο πριν τη 17η Οκτωβρίου – Διεθνή Ημέρα για την Εξάλειψη της Φτώχειας.
Δύο ημέρες που μας καλούν να αναλογιστούμε:
πώς γίνεται ο πλανήτης να παράγει περισσότερη τροφή από ποτέ, κι όμως εκατομμύρια άνθρωποι να λιμοκτονούν;

Χέρι-χέρι για ένα καλύτερο αύριο

Ας ενώσουμε τις φωνές μας χέρι-χέρι πέρα από σύνορα, τομείς και γενιές.
Για έναν κόσμο χωρίς πείνα, χωρίς φτώχεια και χωρίς ανθυγιεινή διατροφή.
Για ένα μέλλον όπου το δικαίωμα στην τροφή σημαίνει δικαίωμα στη ζωή, στην υγεία και στην αξιοπρέπεια όλων των ανθρώπων.

The post 16η Οκτωβρίου – Παγκόσμια Ημέρα Τροφίμων και Επισιτισμού appeared first on Ειδήσεις και Πληροφορίες για Νέα Φιλαδέλφεια και Νέα Χαλκηδόνα - News Magazine Δεκελείας.

Στο πλαίσιο της ετήσιας ενημέρωσης που πραγματοποιεί η Υπηρεσία μας αναφορικά με την εφαρμογή των υγειονομικών διατάξεων (σχετικά 1-2) που αφορούν τη διατροφή των παιδιών στους δημόσιους και ιδιωτικούς βρεφικούς, βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς της χώρας, σας γνωρίζουμε τα κάτωθι:

Ερευνητικά δεδομένα των τελευταίων ετών καταδεικνύουν ότι η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των χωρών με τα υψηλότερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας παγκοσμίως, με το 37,5% των παιδιών 2-14 ετών να έχει βάρος υψηλότερο του φυσιολογικού. Η παχυσαρκία μπορεί να επηρεάσει τόσο την κατάσταση θρέψης όσο και την ανάπτυξη των παιδιών. Η παχυσαρκία στην παιδική ηλικία συνδέεται με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης σιδηροπενίας και σιδηροπενικής αναιμίας, μπορεί να αποτελέσει την αιτία πρώιμης εμμηναρχής στα κορίτσια, αλλά συνδέεται και με μυοσκελετικά και αναπνευστικά προβλήματα. Επιπρόσθετα, η παχυσαρκία έχει αντίκτυπο και στην ψυχική υγεία του παιδιού, μέσω του κοινωνικού στιγματισμού επηρεάζοντας έτσι αρνητικά μεταξύ άλλων την κοινωνικοποίησή του και τις σχολικές του επιδόσεις. Τέλος, συνδέεται ισχυρά με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης υψηλής αρτηριακής πίεσης, υψηλής χοληστερόλης στο αίμα, ινσουλινοαντίστασης και σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ, που με τη σειρά τους αντανακλούν την πρώιμη εμφάνιση των κλινικών διαταραχών και επιπλοκών που συνήθως παραμένουν και εξακολουθούν να ασκούν την αρνητική τους επίδραση στην υγεία και κατά την ενηλικίωση.

Η προσχολική και σχολική ηλικία αποτελούν κρίσιμες περιόδους για την υιοθέτηση υγιεινών διατροφικών συνηθειών, οι οποίες μπορούν να διατηρηθούν και στην ενήλικη ζωή. Οι υγιεινές διατροφικές συνήθειες που υιοθετούνται από μικρή ηλικία συμβάλλουν στην πρόληψη τόσο της παχυσαρκίας κατά την παιδική και ενήλικη ζωή, όσο και των υπόλοιπων διατροφοεξαρτώμενων νοσημάτων (καρδιαγγειακά νοσήματα, σακχαρώδης διαβήτης τύπου ΙΙ, νεοπλασματικές ασθένειες κ.α.)

Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας περνούν μεγάλο μέρος της καθημερινότητας τους στις δομές προσχολικής αγωγής και καταναλώνουν σε αυτές τουλάχιστον 2-3 γεύματα ημερησίως. Οι παιδικοί σταθμοί αποτελούν το ιδανικό περιβάλλον διαμόρφωσης υγιεινών συνηθειών και γι’ αυτό πρέπει να προάγουν την υγιεινή διατροφή και τη σωματική δραστηριότητα και να ενισχύουν τις δεξιότητες των παιδιών προς την υιοθέτηση αυτών των συνηθειών.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, οι παρεμβάσεις που αφορούν τις διατροφικές επιλογές στους χώρους προσχολικής και σχολικής αγωγής, όταν υλοποιούνται ως μέρος ολοκληρωμένων πολιτικών για τα τρόφιμα και τη διατροφή, έχουν τη δυνατότητα να συμβάλουν στην αντιμετώπιση του αυξημένου επιπολασμού της παχυσαρκίας και στην πρόληψη των χρόνιων νοσημάτων που σχετίζονται με τη διατροφή. Γι’ αυτό, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει τον καθορισμό κριτηρίων προκειμένου να εξασφαλιστεί η διαθεσιμότητα των υγιεινών επιλογών τροφίμων στις δομές σχολικής και προσχολικής αγωγής και ιδιαίτερα όσον αφορά την επαρκή κατανάλωση φρούτων και λαχανικών και την περιορισμένη κατανάλωση αλατιού, πρόσθετων σακχάρων και λιπιδίων.

Ακολουθώντας τις σχετικές συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και με στόχο την υποστήριξη διαμόρφωσης ενός περιβάλλοντος προώθησης υγιεινών διατροφικών συνηθειών σε όλους τους παιδικούς σταθμούς της χώρας, το Υπουργείο Υγείας έχει εκδώσει τις σχετικές (1) και (2) Υπουργικές Αποφάσεις, με τις οποίες καθορίζονται τα τρόφιμα και οι μερίδες που παρέχονται για τη σίτιση βρεφών και νηπίων στους δημοτικούς και ιδιωτικούς παιδικούς, βρεφονηπιακούς και βρεφικούς σταθμούς. Οι επιλογές καθορίστηκαν με βάση τις σύγχρονες επιστημονικές παιδιατρικές και διατροφικές απόψεις για την υγιεινή διατροφή των παιδιών, τις εθνικές διατροφικές συστάσεις και το πρότυπο της Μεσογειακής διατροφής.

Σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις τα διαιτολόγια των σταθμών καταρτίζονται από τον/την Παιδίατρο του Σταθμού και τον/τη Διαιτολόγο-Διατροφολόγο του Σταθμού, ενώ συστήνεται κατά τη διαμόρφωση του να λαμβάνονται υπόψη οι ενδεικτικές επιλογές που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα Ι της σχετικής (1) Απόφασης. Αναφορικά με τη διατροφική διαχείριση παιδιών με τροφικές αλλεργίες και δυσανεξίες, υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με τη σχετική (1) Απόφαση, τα εν λόγω νοσήματα θα πρέπει να δηλώνονται από τους γονείς στον Σταθμό και να είναι ενήμεροι ο Παιδίατρος, ο Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, καθώς και το προσωπικό του σταθμού, οι οποίοι οφείλουν να μεριμνήσουν ώστε το παιδί να ακολουθεί τροποποιημένο διαιτολόγιο στο οποίο δεν περιλαμβάνονται οι εν λόγω τροφές.

ΤΡΟΦΙΜΑ ΠΟΥ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΠΟΦΕΥΓΟΝΤΑΙ ΣΤΟΥΣ ΠΑΙΔΙΚΟΥΣ ΣΤΑΘΜΟΥΣ
Σύμφωνα με δεδομένα εθνικών μελετών, τα παιδιά στη χώρα μας καταναλώνουν καθημερινά σημαντικές ποσότητες τροφίμων που χαρακτηρίζονται ως ενεργειακά πυκνά, όπως προϊόντα αρτοποιίας (τυρόπιτα, πίτσα, κρουασάν κλπ), γλυκίσματα (π.χ. σοκολάτες, καραμέλες) και αλμυρά σνακ (π.χ.τσιπς).

Σύμφωνα με τις εθνικές διατροφικές συστάσεις η διαθεσιμότητα αυτών των τροφίμων πρέπει να είναι περιορισμένη στην συνολική διατροφή των παιδιών και να διατίθενται μόνο σε ειδικές περιστάσεις. Τα εν λόγω τρόφιμα περιέχουν σημαντικές ποσότητες θρεπτικών συστατικών (όπως πρόσθετα σάκχαρα, κορεσμένα λιπαρά οξέα, trans λιπαρά οξέα, νάτριο), η αυξημένη πρόσληψη των οποίων σχετίζεται με την εμφάνιση παχυσαρκίας και διατροφοεξαρτώμενων νοσημάτων.

Ειδικότερα, η αυξημένη πρόσληψη σακχάρων σχετίζεται με την ανάπτυξη οδοντικής τερηδόνας, χρόνιων μεταβολικών νοσημάτων και αύξηση του σωματικού βάρους. Σύμφωνα με στοιχεία της μελέτης ΠΑΜΕΔΥ, ο κίνδυνος να είναι ένα παιδί υπέρβαρο είναι 2,5 φορές υψηλότερος εάν καταναλώνει ≥10% των συνολικών θερμίδων του από πρόσθετα σάκχαρα, σε σύγκριση με τα παιδιά που καταναλώνουν <10%. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, πηγές ελεύθερων σακχάρων αποτελούν (εκτός της κοινής ζάχαρης) το μέλι, σιρόπια και προϊόντα ζαχαροπλαστικής, αναψυκτικά με ζάχαρη, χυμοί φρούτων και νέκταρ φρούτων.

Για τους ανωτέρω λόγους, στους παιδικούς σταθμούς θα πρέπει να αποφεύγεται η χορήγηση επεξεργασμένων τροφίμων που περιέχουν αυξημένη περιεκτικότητα σε πρόσθετα σάκχαρα, κορεσμένα και βιομηχανικώς παραγόμενα trans λιπαρά οξέα, αλάτι, συντηρητικές χρωστικές και τεχνητές γλυκαντικές ουσίες, όπως ενδεικτικά:

• σακχαρούχο/σοκολατούχο γάλα, επιδόρπια γιαουρτιού, ρυζόγαλο, κρέμες συσκευασμένες (φαρίν λακτέ, άνθος αραβοσίτου, σοκολάτας, καραμελέ)
• γλυκίσματα όπως σοκολάτα, μπισκότα, τσουρέκι, τούρτα κλπ
• σύνθετα αρτοσκευάσματα (πίτσα, πεϊνιρλί, κρέπες, κρουασάν, κέικ, βουτήματα, τυρόπιτα, σπανακόπιτα, ζαμπονοτυρόπιτα, μυζηθρόπιτα, κρεατόπιτα)
• αλείμματα σοκολάτας και αλείμματα ξηρών καρπών (ταχίνι, φυστικοβούτυρο) με υψηλή περιεκτικότητα σε πρόσθετα σάκχαρα
• τηγανητά (πατάτες, κρέας, ψάρι, κροκέτες κα), μαργαρίνη και βούτυρο
• αλμυρά σνακ (τσιπς, γαριδάκια κλπ)
• αλλαντικά και άλλα επεξεργασμένα κρέατα
• αναψυκτικά και χυμοί εμπορίου
• φυσικοί χυμοί φρούτων.

Θα πρέπει να υπάρχει διάκριση μεταξύ των φρέσκων φρούτων και του οφέλους για την υγεία που συνεπάγεται η κατανάλωσή τους, και των φρέσκων χυμών φρούτων που αποτελούν τρόφιμα πλούσια σε ελεύθερα σάκχαρα. Συστήνεται οι σταθμοί να αποφεύγουν την χορήγηση φυσικών χυμών φρούτων και να προτιμούν τα φρέσκα φρούτα. Εξάλλου, σύμφωνα με τις εθνικές διατροφικές συστάσεις, η κατανάλωση χυμού φρούτων (ακόμα και φυσικού) συνιστάται να μην ξεπερνά τα 120ml (μισό ποτήρι) ημερησίως (ισοδυναμεί με 1 μερίδα φρούτου).

Τέλος, επισημαίνεται ότι απαγορεύεται να δοθεί μέλι σε παιδιά κάτω του 1 έτους, λόγω του κινδύνου αλλαντίασης.

ΠΑΡΟΧΗ ΦΡΟΥΤΩΝ, ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΟΛΙΚΗΣ ΑΛΕΣΗΣ
Σύμφωνα με τις εθνικές διατροφικές συστάσεις, τα παιδιά θα πρέπει να τρώνε καθημερινά ικανοποιητικές ποσότητες από τροφές που είναι πλούσιες σε διαιτητικές ίνες. Η πρόσληψη διαιτητικών ινών συμβάλλει στην ανάπτυξη του μικροβιώματος του εντέρου, στη φυσιολογική λειτουργία και τελικά στην υγεία του εντέρου αλλά και στον επαρκή κορεσμό.

Για τα παιδιά 1-2 ετών συστήνεται η καθημερινή κατανάλωση 1 μερίδας φρούτων και 1 μερίδας λαχανικών και για τα παιδιά από 4 ετών συστήνεται η κατανάλωση 1-2 μερίδων φρούτων και 1-2 μερίδων λαχανικών. Παράλληλα, συστήνεται η καθημερινή κατανάλωση δημητριακών (2-3 μερίδες για τα παιδιά έως 3 ετών και 4-5 μερίδες για τα παιδιά από 4 ετών) με προτίμηση σε δημητριακά ολικής άλεσης έναντι των επεξεργασμένων. Αντίστοιχα, σύμφωνα με τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, τα παιδιά ηλικίας 2-5 ετών θα πρέπει να καταναλώνουν καθημερινά τουλάχιστον 250γρ φρούτων και λαχανικών και να προσλαμβάνουν τουλάχιστον 15γρ φυτικών ινών ημερησίως.

Εντούτοις, σύμφωνα με στοιχεία πρόσφατων μελετών στη χώρα μας σε παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας, μόλις ένα μικρό ποσοστό των παιδιών συμμορφώνεται με τις συστάσεις για την κατανάλωση φρούτων και λαχανικών.

Προκειμένου να ενισχυθεί η πρόσληψη φυτικών ινών των παιδιών προσχολικής ηλικίας και να εκπαιδευτούν τα παιδιά στην κατανάλωση ποικιλίας φρούτων, λαχανικών και προϊόντων ολικής άλεσης, συστήνεται τα διαιτολόγια των παιδικών σταθμών:

• να παρέχουν σε καθημερινή βάση 1 μερίδα λαχανικών είτε ως ωμή σαλάτα (π.χ. ντομάτα, αγγούρι, λάχανο), είτε ως βραστά (π.χ. μπρόκολο) ή μαγειρεμένα λαχανικά (π.χ. φασολάκια, μπριάμ) προτιμώντας τα λαχανικά εποχής. Καθώς τα βρέφη και τα νήπια έχουν έμφυτες προτιμήσεις για τις γλυκές και τις αλμυρές γεύσεις και απέχθεια για τις πικρές γεύσεις, ο φροντιστές τους θα πρέπει να επιδείξουν υπομονή και επιμονή ώστε μέσω της επαναλαμβανόμενης χορήγησης ποικιλίας λαχανικών από μικρή ηλικία να καλλιεργηθούν σε
  αυτές τις γεύσεις, και μακροπρόθεσμα να αυξήσουν την προτίμησή τους στα λαχανικά που αποτελούν μια από τις βασικές ομάδες τροφίμων της παραδοσιακής Μεσογειακής Διατροφής με πληθώρα ευεργετικών δράσεων για την υγεία τους. Εξάλλου, ένα βρέφος ή μικρό παιδί μπορεί να χρειαστεί να λάβει μια νέα γεύση τουλάχιστον 8 έως 10 φορές πριν από την τελική αποδοχή της.
• να παρέχουν σε καθημερινή βάση 1 μερίδα φρέσκων φρούτων, προτιμώντας τα φρούτα εποχής και αποφεύγοντας τη χορήγηση φυσικών χυμών φρούτων. Στο Παράρτημα 4 της παρούσας περιλαμβάνεται πίνακας εποχικότητας λαχανικών και φρούτων ώστε να επιλέγονται τα κατάλληλα για κάθε εποχή.
• να παρέχουν σε καθημερινή βάση δημητριακά ολικής άλεσης (δημητριακά πρωϊνού, βρόμη, ζυμαρικά, ρύζι) και προϊόντα ολικής άλεσης (ψωμί, φρυγανιές), που περιέχουν υψηλές ποσότητες των ευεργετικών για την υγεία φυτικών ινών, έναντι των επεξεργασμένων – «λευκών» δημητριακών.

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΣΥΣΤΑΣΕΩΝ (ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2023-2024)
Όπως κάθε χρονιά, η Υπηρεσία μας με τη σχετική (3) εγκύκλιο ζήτησε από όλους τους δημόσιους και ιδιωτικούς βρεφικούς, βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς να συμπληρώσουν το ειδικά διαμορφωμένο ηλεκτρονικό ερωτηματολόγιο, έτσι ώστε να συνεχιστεί η αξιολόγηση και η βελτίωση του διαιτολογίου που παρέχεται σε βρέφη και νήπια. Συλλέχτηκαν στοιχεία από δημόσιους και ιδιωτικούς βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς από 52 Περιφερειακές Ενότητες της χώρας μας, που φιλοξενούν συνολικά 15.734 παιδιά, εκ των οποίων 10.937 νήπια και 4.797 βρέφη (6-18 μηνών).
Η Υπηρεσία μας προέβη σε επεξεργασία των στοιχείων που συλλέχτηκαν, αξιολόγησε τη σύσταση των προγραμμάτων διατροφής με βάση τις συστάσεις των Υπουργικών Αποφάσεων και των Εθνικών Διατροφικών Οδηγών και συνέκρινε τα δεδομένα με τα αντίστοιχα περσινά. Τα σημαντικότερα ευρήματα της αξιολόγησης παρουσιάζονται παρακάτω:

Βρέφη και Νήπια > 18 μηνών

• Ένα μεγάλο ποσοστό των σταθμών (92,4%), προσφέρει σε καθημερινή βάση φρέσκα φρούτα. Ταυτόχρονα όμως, το 21,0% προσφέρει έως και μία φορά την εβδομάδα φυσικούς χυμούς.
• Παρατηρήθηκε αύξηση του ποσοστού των σταθμών που δήλωσαν ότι δεν προσφέρουν καθόλου επεξεργασμένα δημητριακά (39,7% έναντι 35,4% το προηγούμενο έτος).
• Υπήρξε σημαντική προσκόλληση στις συστάσεις αναφορικά με την αποφυγή επεξεργασμένων τροφίμων. Το 91,1% των σταθμών δήλωσε πως δεν προσφέρει καθόλου σύνθετα αρτοσκευάσματα (όπως πίτσα, πεϊνιρλί, τυρόπιτα, σπανακόπιτα, κ.α) και μόνο το 8,3% των σταθμών τα διαθέτουν έως και 1 φορά την εβδομάδα. Επιπλέον, το 99,4% δεν προσφέρει καθόλου αλλαντικά, ενώ το 98,7% των σταθμών δεν προσφέρει καθόλου τηγανητά φαγητά (όπως τηγανιτές πατάτες, κρέας, κροκέτες, αυγό κ.α).
• Αναφορικά με τα γαλακτοκομικά προϊόντα, το 98,1% απάντησε ότι δεν προσφέρει καθόλου γάλα σκόνης, το 46,8% διαθέτει καθημερινά φρέσκο λευκό γάλα και το 100% δήλωσε ότι δεν προσφέρει καθόλου σοκολατούχο γάλα.
• Μεγάλη θετική ανταπόκριση υπήρξε στη μείωση τροφίμων που αποτελούν πηγή πρόσθετων σακχάρων (δηλαδή σουκρόζης, φρουκτόζης, γλυκόζης, σιρόπι γλυκόζης/ φρουκτόζης που προστίθεται στα τρόφιμα). Το σύνολο των σταθμών δήλωσε πως δεν προσφέρει καθόλου επιδόρπια γιαουρτιού, σοκολάτα και αλείμματα σοκολάτας. Αντίστοιχα, το 98,7% δεν προσφέρει κομπόστα φρούτων, το 94,3% δεν προσφέρει τσουρέκι, το 83,4% δεν προσφέρει μπισκότα και το 90,4% δεν προσφέρει συσκευασμένες κρέμες.

Βρέφη < 18 μηνών

• Αναφορικά με τις συστάσεις εβδομαδιαίας κατανομής μεσημεριανού γεύματος, παρατηρήθηκε ότι το 38,8% των σταθμών προσφέρουν λαχανικά καθημερινά, το 89,4% προσφέρει λαδερά λαχανικά έως και 1 φορά την εβδομάδα, ενώ γενικότερα φαίνεται να υπάρχει σημαντική προσκόλληση στο πρόγραμμα διατροφής, όπως η παροχή οσπρίων (94,1%), κόκκινου κρέατος (96,5%), πουλερικών (96,5%) και ψαριών (81,2%) έως και 1 φορά την εβδομάδα.
• Το ποσοστό των σταθμών που δήλωσαν ότι προσφέρουν φρούτα καθημερινά ήταν 81,2%, ενώ σημαντική μείωση παρατηρήθηκε στην προσφορά φρέσκων χυμών φρούτων, οι οποίοι πλέον παρέχονται έως και μία φορά την εβδομάδα μόλις από το 18,8% των σταθμών, έναντι του περσινού ποσοστού που έφτανε το 32,4%.
• Αναφορικά με τα τρόφιμα που περιέχουν πρόσθετα σάκχαρα και για τα οποία συστήνεται πλήρης αποφυγή ειδικά στην εν λόγω ηλικιακή ομάδα, τα ποσοστά προσκόλλησης των σταθμών για τις συστάσεις πλήρους αποφυγής τους παραμένουν στα ίδια επίπεδα με πέρυσι (63,5% και 63,6% αντίστοιχα) αφού, υπάρχει ακόμα ένας σημαντικός αριθμός σταθμών που συνεχίζει να τα παρέχει τουλάχιστον 1-2 φορές / εβδομάδα. Επομένως, ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δίνεται στην αποφυγή ταχινιού υψηλών σακχάρων, συσκευασμένης κρέμας (φαρίν λακτέ, άνθος αραβοσίτου, σοκολάτας, καραμελέ), μπισκότων και ρυζόγαλου, τα οποία και εμφανίστηκαν με μεγαλύτερη συχνότητα στα διαιτολόγια των σταθμών.
• Τέλος, για τα τρόφιμα που περιέχουν κορεσμένα και βιομηχανικώς παραγόμενα υδρογονωμένα λιπαρά, η προσκόλληση των σταθμών στις συστάσεις για πλήρη αποφυγή τους ήταν αρκετά υψηλή.

ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΜΕ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΟ

The post Τι πρέπει να τρώνε τα παιδιά στους δημοτικούς και ιδιωτικούς παιδικούς σταθμούς – Αναλυτική εγκύκλιος με διαιτολόγιο appeared first on Ειδήσεις και Πληροφορίες για Νέα Φιλαδέλφεια και Νέα Χαλκηδόνα - News Magazine Δεκελείας.

Με εγκύκλιό του το Υπουργείο Υγείας ενημερώνει για την Διατροφή παιδιών στους δημόσιους και ιδιωτικούς βρεφικούς, βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς και συγκεκριμένα αναφέρει τα εξής:

Στο πλαίσιο της ετήσιας ενημέρωσης που πραγματοποιεί η Υπηρεσία μας αναφορικά με την εφαρμογή των υγειονομικών διατάξεων που αφορούν τη διατροφή των παιδιών στους δημόσιους και ιδιωτικούς βρεφικούς, βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς της χώρας, σας γνωρίζουμε τα κάτωθι:

Όπως είναι ευρέως αποδεκτό από την επιστημονική κοινότητα, η υγιεινή διατροφή κατά τα πρώτα χρόνια ζωής του ανθρώπου αποτελεί καθοριστικό παράγοντα που επηρεάζει την υγεία έως και την ενήλικη ζωή. Κατά την βρεφική και νηπιακή ηλικία ο ρυθμός σωματικής και νοητικής ανάπτυξης είναι ταχύτερος από οποιαδήποτε άλλη περίοδο, με αποτέλεσμα οι πιθανές διατροφικές ελλείψεις να επηρεάζουν ένα πλήθος λειτουργιών.
Η επιλογή των κατάλληλων τροφών από πλευράς ποσότητας και θρεπτικής αξίας το διάστημα αυτό έχει συσχετιστεί ισχυρά με μακροπρόθεσμα οφέλη στην υγεία, με τη μείωση του κινδύνου ανάπτυξης χρόνιων νοσημάτων σε όλο το φάσμα ζωής του ατόμου, αλλά και με τη μείωση της θνησιμότητας και θνητότητας.
Ειδικότερα για την σωστή ανάπτυξη της εγκεφαλικής λειτουργίας του παιδιού, θα πρέπει το διαιτολόγιο να περιλαμβάνει τρόφιμα που περιέχουν επαρκείς ποσότητες πρωτεϊνών, πολυακόρεστων λιπαρών οξέων μακριάς αλύσου (ω3, ω6), βιταμινών A, D, B6, Β12, χολίνης και φυλλικού οξέος, αλλά και σιδήρου, ψευδαργύρου και ιωδίου.

Λαμβάνοντας υπόψη την σημασία της διαμόρφωσης υγιεινών διατροφικών συνηθειών ήδη από την βρεφική και νηπιακή ηλικία, καθώς και το γεγονός ότι η πλειονότητα των παιδιών αυτής της ηλικίας καταναλώνει τουλάχιστον δύο γεύματα ημερησίως σε δομές προσχολικής φροντίδας, το Υπουργείο Υγείας προχώρησε στην έκδοση των σχετικών και Υπουργικών Αποφάσεων, με τις οποίες καθορίστηκαν τα τρόφιμα και οι μερίδες που παρέχονται για τη σίτιση βρεφών και νηπίων στους δημοτικούς και ιδιωτικούς παιδικούς, βρεφονηπιακούς και βρεφικούς σταθμούς. Οι επιλογές καθορίστηκαν με βάση τις σύγχρονες επιστημονικές παιδιατρικές και διατροφικές απόψεις για την υγιεινή διατροφή των παιδιών, τις εθνικές διατροφικές συστάσεις και το πρότυπο της Μεσογειακής διατροφής. Ο ρόλος των συγκεκριμένων δομών θεωρείται κομβικός στην προώθηση της ισορροπημένης διατροφής στα μικρά παιδιά και τις οικογένειές τους και για το λόγο αυτό, η συμμόρφωση στις σχετικές συστάσεις είναι μεγάλης σημασίας.

Υπενθυμίζεται ότι, το Παράρτημα της παρούσας, που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της σχετικής Υπουργικής Απόφασης, περιλαμβάνει ενδεικτικές επιλογές που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διαμόρφωση του διαιτολογίου των σταθμών, που καταρτίζεται από τον/την Παιδίατρο του Σταθμού και τον/τη Διαιτολόγο-Διατροφολόγο του Σταθμού. Ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για την χορήγηση στα παιδιά νωπών φρούτων και λαχανικών, κρέατος, ψαριών και γαλακτοκομικών προϊόντων σε επαρκείς για τις ανάγκες τους ποσότητες. Επισημαίνεται ότι συστήνεται ισχυρά, η αποφυγή χορήγησης τροφίμων που περιέχουν συντηρητικές χρωστικές, τεχνητές γλυκαντικές ουσίες, αυξημένη περιεκτικότητα σε κορεσμένα και βιομηχανικώς παραγόμενα trans λιπαρά οξέα, ζάχαρη και αλάτι. Για το λόγο αυτό συστήνεται να αποφεύγονται πλήρως τα εξής τρόφιμα:

• σακχαρούχο/σοκολατούχο γάλα, επιδόρπια γιαουρτιού, ρυζόγαλο
• κρέμες συσκευασμένες (φαρίν λακτέ, άνθος αραβοσίτου, σοκολάτας, καραμελέ), μπισκότα,
τσουρέκι, γλυκίσματα, σοκολάτα, κομπόστες φρούτων)
• σύνθετα αρτοσκευάσματα (πίτσα, πεϊνιρλί, κρέπες, κρουασάν, κέικ, βουτήματα, τυρόπιτα,
σπανακόπιτα, ζαμπονοτυρόπιτα, μυζηθρόπιτα, κρεατόπιτα)
• άλειμμα σοκολάτας και αλείμματα ξηρών καρπών (ταχίνι, φυστικοβούτυρο) με υψηλή
περιεκτικότητα σε πρόσθετα σάκχαρα
• τηγανητά (πατάτες, κρέας, ψάρι, κροκέτες κα), μαργαρίνη και βούτυρο

Επιπλέον, συστήνεται στο μαγείρεμα να χρησιμοποιείται αποκλειστικά ελαιόλαδο ενώ υπενθυμίζεται ότι δεν επιτρέπεται η χορήγηση αναψυκτικών, συσκευασμένων χυμών εμπορίου, αλλαντικών και προπαρασκευασμένων προϊόντων κρέατος, και ότι απαγορεύεται να δοθεί μέλι σε παιδιά κάτω του 1 έτους, λόγω του κινδύνου αλλαντίασης.

Αναφορικά με τον τρόπο σίτισης των βρεφών (6-18 μηνών) και τη προσαρμογή τους στις διαφορετικές υφές τη τροφής, την υγιεινή των γευμάτων, τη πρόληψη τροφιμογενών νοσημάτων και επιδημικών εξάρσεων αυτών, και τέλος τη κατανάλωση τροφίμων που προέρχονται από τους γονείς ή κηδεμόνες των παιδιών, συστήνεται να ακολουθούνται όσα περιγράφονται για τα αντίστοιχα θέματα στη σχετική (3) εγκύκλιο της Υπηρεσίας μας, που παραμένει σε ισχύ.

The post Τι πρέπει να τρώνε τα παιδιά στους παιδικούς σταθμούς appeared first on Ειδήσεις και Πληροφορίες για Νέα Φιλαδέλφεια και Νέα Χαλκηδόνα - News Magazine Δεκελείας.